Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 5/2017

Het Moment: Hoe het onderwijs ons leren beperkt

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Carolien van Welij
Filosoof, neerlandicus


Fotografie: Merlijn Doomernik

Janneke de Bijl studeerde filosofie, is stand-up comedian en tekstschrijver, en geeft les aan een theateropleiding.

'Ik wilde als kind altijd juffrouw worden. Toen ik net had leren lezen, wilde ik juf van groep 3 worden. Per jaar schoof dat mee op. Ik baalde als de vakantie begon. Dat veranderde op de middelbare school. Ik moest dingen gaan leren die ik niet wilde weten. Ik was enorm gefrustreerd: dat je daar moest zitten op bepaalde tijdstippen, dat de leraren bepaalden wat wij moesten weten. Niemand vroeg wat ík wilde. Ik voelde me niet gezien.

Tijdens een tussenjaar op de Vrije Hogeschool ervoer ik dat onderwijs heel anders kan zijn. Daar kreeg je kunstvakken, filosofie, psychologie. De theorie stond niet los van jezelf en je maakte je eigen lessen. Ik mocht weer zélf nadenken. In die tijd las ik Deschooling Society van de Oostenrijkse filosoof Ivan Illich. In dat boek vond ik de woorden voor hoe ik dacht over onderwijs. Iedereen wil van nature leren. Maar als het instituut school jou oplegt wat je moet doen, ben je niet meer verantwoordelijk voor je eigen groei. Er ontstaat een omkering: je gaat leren voor de leraar in plaats van dat je zelf iets wilt begrijpen. Volgens Illich leidt dat tot een soort “geestelijke zelfmoord” – dat zijn precies de woorden voor wat ik op de middelbare school had ervaren. 

Na mijn studie filosofie ging ik lesgeven op een universiteit en hogeschool. Ik merkte dat je niet in je eentje even een heel systeem kunt veranderen. Op de theateropleiding heb ik een niche gevonden met heel gemotiveerde leerlingen. Als ik een voorstelling zie van studenten die ik gecoacht heb, voel ik een diepe voldoening – heel anders dan als je zelf staat te spelen. Dan weet ik weer waarom ik altijd juf wilde worden.’

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.