Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Durf vrij te zijn

Waarom de ober die overdreven aardig doet niet ethisch handelt, legt Sartre uit in zijn hoofdwerk Het zijn en het niet

Jean-Paul Sartre was een strenge leermeester toen hij zijn hoofdwerk Het zijn en het niet schreef en het flirtende terrasmeisjes was een van zijn slachtoffers. Hij beschrijft met borende objectiviteit wat hij haar ‘kwade trouw’ noemt. Willen-weten en niet-willen-weten: dat is de spil waaromheen haar strategie draait. Zij is dubbelhartig en hij veroordeelt haar erom. Er zouden er meerdere volgen. De kelner in hetzelfde café bleek al even dubbelzinnig in zijn nét te gedienstige bediening.

Sartres veroordeling komt niet voort uit chagrijnige pessimisme, maar uit de overtuiging dat de mens zichzelf moet onderscheiden van ‘dingen’:

Het bewustzijn drijft een wig in de geslotenheid van de wereld van de objecten, en is daarom zelf geen object. Het is - aldus Sartre - niets anders dan een voortdurende spanning die de wereld open houdt en dus betekenisvol maakt. Het bestaat alleen maar als een kracht die de wereld niet stomweg met zichzelf laat samenvallen. Het is niet. Of liever gezegd: het is niet. Het is alleen maar negativiteit, die ervoor zorgt dat ik ook niet met mijzelf samenval: ik ben geen ding.


Nieuwsgierig naar de ethische consequenties van het feit dat we geen ‘ding’ zijn? Lees hier het hele artikel.
Wilt u toegang tot alle artikelen van filosofie.nl? Word dan lid.
Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.