Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
29-08-2016

Rozen zijn niet rood

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
Vandaag, 384 jaar geleden, werd de Britse filosoof John Locke geboren. In zijn filosofisch hoofdwerk An essay Concerning Human Understanding staat één vraag centraal: waar halen we onze kennis vandaan?

Een beroemde kennistheorie is het rationalisme: wij kennen door na te denken. Sommige kennis is volgens deze rationalisten aangeboren, omdat je die in alle mensen aantreft. Iedereen weet bijvoorbeeld dat een ding niet tegelijk rond en vierkant kan zijn. Locke – aanvechter van het rationalisme – weet deze bewering makkelijk te weerleggen door te zeggen dat kinderen en idioten dit toch echt niet weten. Volgens hem wordt de mens geboren als een tabula rasa – een onbeschreven blad. Maar als kennis niet is aangeboren, en niet voortkomt uit de rede, waaruit dan wel?

 ‘Hierop antwoord ik, in één woord, uit ervaring; daarin is onze kennis gefundeerd.’

We kennen alleen als we iets ervaren. Dit geldt ook voor kleuren, geuren en geluiden. Een roos verkrijgt zijn rode kleur door de ervaring van de waarnemer. Dit wordt in de wetenschap moeilijk geaccepteerd: door middel van een theorie over golflengten probeert ze aan te tonen dat een roos altijd rode blaadjes heeft, ongeacht de waarnemer. Maar wanneer je deze roos in verschillende omgevingen zet, zie je dat zelfs een door golflengte vastgestelde kleur variabel is. Het is dan wéér de ervaring die de kleur bepaalt.

 ‘De stelling dat kleuren wel degelijk bestaan, omdat je ze kunt identificeren met een golflengte, gaat niet op. Hoe teleurstellend dit voor velen ook mag zijn – er zijn geen kleuren onafhankelijk van waarnemers.’

Benieuwd naar Locke’s theorie over de ervaring? Lees dan het artikel Kleuren bestaan niet (volledig toegankelijk voor leden). 

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.