Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
26-08-2016

Weekendlijstje: de eerste sekse?

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Maaike Korpershoek

82 cent voor elke euro – volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek verdienen vrouwen nog altijd minder dan mannen. Wat betekent dit voor de positie van de vrouw in onze samenleving? Dit weekendlijstje: vier feministische filosofen over de “tweede sekse”.

1. Mary Wollstonecraft  
Deze Engelse radicaal vecht in de achttiende eeuw tegen de heersende opvatting dat fysieke verschillen tussen mannen en vrouwen de sociale ongelijkheid rechtvaardigen. Volgens Wollstonecraft ontstaat deze sociale ongelijkheid door ongelijke scholing. Mannen en vrouwen hebben een gelijke geest en gelijke hersenen, en moeten dus hetzelfde onderwijs krijgen. Wanneer Jean-Jacques Rousseau zijn pedagogisch boek Emile schrijft, waarin hij betoogt dat meisjes eerbied moeten hebben voor jongens, komt Wollstonecraft met een reactie:  A Vindication of the Rights of Woman – een pleidooi voor gelijke rechten tussen mannen en vrouwen.

2. Simone de Beauvoir
Menselijkheid draagt een mannelijk stempel, aldus Simone de Beauvoir. Voor Aristoteles staat mannelijkheid zelfs synoniem voor menselijkheid. In haar magnum opus De tweede sekse stelt De Beauvoir de vraag waarom vrouwen pas als gelijke van mannen worden beschouwd als ze mannelijke eigenschappen nabootsen. De verschillen tussen mannen en vrouwen zijn volgens De Beauvoir het resultaat van opvoeding en de maatschappij waarin iemand opgroeit. Vrouwelijkheid is een sociaal construct: ‘Men wordt niet als vrouw geboren; men wordt tot vrouw gemaakt.’   

3. Luce Irigaray
Zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen universeel? Net als De Beauvoir, meent Luce Irigaray dat verschillen tussen mannen en vrouwen voortkomen uit de maatschappij waarin iemand zich begeeft. Aangezien maatschappijen niet allemaal gelijk zijn, zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen dat ook niet.
Volgens Irigaray heeft taal een mannelijke aard. ‘Overal, in alles, zijn de taal, de waarden, de dromen en de verlangens van de man de wet’, schrijft ze in haar boek Sexes et Parentés. Vrouwen moeten in hun doen en laten niet langer gedomineerd worden door de man en op zoek gaan naar hun authentieke manier van spreken, dromen en verlangen.

4. Hélène Cixous
Deze veelzijdige Franse  vrouw – ze was dichter, romancier, toneelschrijver én filosoof – meent  dat wij altijd in tegenstellingen willen denken.  Één van deze tegenstellingen is die tussen rationaliteit en emotie. In tegenstellingen huisvest een hiërarchie: het superieure element – de rationaliteit – staat voor het mannelijke, waar het ondergeschikte element – de emotie – de  passiviteit van de vrouw benadrukt. Feministisch denken betekent voor Cixous het verwerpen van tegenstellingen.  

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.