Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
WP nr. 2/2016

Het onvoorwaardelijke basisinkomen

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Philippe van Parijs

Iedere burger maandelijks een vast geldbedrag geven is een fantastisch idee, volgens Philippe van Parijs. ‘Het onvoorwaardelijke basisinkomen is een hele simpele, werkelijke utopie.’ Deze utopie, waarin werkelijke vrijheid en gelijkheid centraal staan, is nu al meer dan een filosofisch waanbeeld.

In december van het jaar 1516 werd een opmerkelijk boekje in het Latijn uitgegeven in de universiteitsstad Leuven. De uitgave was mede te danken aan de meest rebelse, maar ook meest gewaardeerde van de plaatselijke geleerden: Desiderius Erasmus. Het boekje bevatte allerlei vreemde verhalen en argumenten, die werden toegeschreven aan een Portugese reiziger met net zo’n opmerkzame blik op de plekken die hij bezocht als Alexis de Tocqueville een paar eeuwen later zou tentoonspreiden, toen hij Amerika aandeed.
 
Waarom is het zo, vroeg deze reiziger zich bijvoorbeeld af, dat er in Engeland zoveel wordt geroofd en gemoord, terwijl op zowel diefstal als moord de doodstraf staat? Nu, dat is heel simpel. Als een dief wordt gesnapt terwijl hij steelt, kan hij net zo goed degene vermoorden die hem op heterdaad betrapt. De straf is dezelfde en de kans op aanhouding wordt kleiner als hij mogelijke getuigen een kopje kleiner maakt. Dus als je minder moorden wil, verklein dan de straf voor diefstal. Maar hoe zorgen we dan voor minder diefstallen?
 
Welnu, zo zei de reiziger, kijk eerst eens naar de onderliggende reden. ‘Geen straf op aarde weerhoudt mensen van diefstal, als het hun enige manier is om aan eten te komen.’ De reiziger gaat later uitgebreid in op die grote hoeveelheid hongerlijdenden; dat kwam toentertijd door het omheinen van gemeenschappelijke grond. ‘In plaats van deze verschrikkelijke straffen is het veel zinniger om iedereen te voorzien van basisonderhoud, zodat niemand in de vreeswekkende noodzakelijke situatie komt waarin hij eerst een dief en dan een lijk is.’ Met andere woorden: denk buiten het kader, denk radicaal, denk utopisch.
 

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.