Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
31-03-2016

Wat als … nationaliteit niet zou bestaan?

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Lynn de Bruijn

Iedere week leggen we een gedachte-experiment voor aan een spreker van de Filosofie Nacht. Deze week spreken we met rechtsfilosoof Nanda Oudejans over de vraag: wat als nationaliteit niet zou bestaan?
 

Wereldburgerschap

‘Dat we allemaal Nederlanders zijn zorgt voor een gevoel van saamhorigheid. Dit zien we duidelijk op feestdagen als Koningsdag. Of wanneer de koning een bezoek brengt aan de Schilderswijk in Den Haag en mensen vol trots selfies met de koning nemen.  Maar niet iedereen ziet nationaliteit als iets positiefs. Tegenstanders van nationaliteit vinden dat nationaliteit discrimineert op basis van geboorte. Het brengt een onderscheid aan tussen onderdanen en niet-onderdanen, mensen die erbij horen en vreemdelingen. De filosoof Seyla Benhabib stelt tegenover nationaliteit een wereldburgerschap. Een wereldburgerschap impliceert een wereldstaat.’

‘Maar wat moet een wereldstaat doen met mensen die tot de IS behoren en die de wereldstaat radicaal ter discussie stellen? Die zouden we niet graag zien als gelijkwaardige burgers. Ook wereldburgerschap - als juridische status - kent rechten en plichten toe die de wereldstaat moet handhaven. Zo wordt er in de wereldstaat een onderscheid gemaakt tussen degene die het burgerschap verdienen en degene die uitgesloten worden. Dat levert gevaarlijke situaties op. Als je mensen uitsluit in een wereldstaat, waar kunnen zij dan nog heen?’
 

Rechtvaardigheid

‘Het idee van wereldburgerschap drukt het ideaal uit van insluiting in de samenleving. Hierbij vergeten we een belangrijk punt, namelijk de vraag naar verdelende rechtvaardigheid. We moeten de koek gelijk en eerlijk verdelen, maar onder wie? Meer insluiting leidt niet per se tot een rechtvaardiger verdeling. Neem bijvoorbeeld de Poolse of Bulgaarse loodgieter. Door vrij verkeer van personen in de EU mag hij naar Nederland komen. Schrijver en columnist Arnon Grunberg ziet dit als een benadering van het ideaal van insluiting en gelijkheid. Maar doordat de Poolse of Bulgaarse loodgieter naar Nederland komt, verliezen Nederlandse werknemers hun baan. Zij komen hierdoor in een sociaal economisch kwetsbare positie. Dat kunnen we niet negeren. Grunberg stelt dat wanneer je hier aandacht aan schenkt, je xenofoob bent. Dat is erg vilein. Ik hou geen pleidooi om Polen of Bulgaren te weren of om de grenzen op te trekken, maar dit voorbeeld roept wel de vraag op hoe het verhaal van insluiting zich verhoudt tot de vraag naar rechtvaardigheid. Volgens de rechtsfilosoof Alexander Somek zijn we vergeten deze vraag te stellen.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.