Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
11-03-2016

Wat als... je alleen maar kan daten via Tinder?

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Laura Bosua

Iedere week leggen we een gedachte-experiment voor aan een spreker van de Filosofie Nacht. Deze week spreken we met filosoof en literatuurwetenschapper Simone van Saarloos over de vraag: wat als je alleen maar kan daten via Tinder?


‘Wat de datingcultuur in zich heeft, is de idee dat liefde voornamelijk gaat over het vinden van de juiste persoon. Dat zie je ook terug in Tinder, want dat gaat over het beoordelen van de ander. Tenzij je natuurlijk iedereen naar rechts veegt. In mijn essay Het monogame drama haal ik psycholoog en filosoof Erich Fromm aan. Hij zegt dat liefde niet gaat over het vinden van de juiste persoon, want dan maak je die ander eigenlijk verantwoordelijk voor de hoeveelheid liefde die je ontvangt. Liefhebben gaat over wat je kunt geven, het is een daad of een kunst die je kunt beoefenen. Ongeacht welke persoon je voor je hebt. Niet dat mensen inwisselbaar zijn, maar de liefde die je kunt geven is nooit afhankelijk van hoe leuk of goed die andere persoon is. Theatermaker Laura van Dolron noemt het in haar voorstelling Liefhebben ook wel auditie doen. Daten wordt vaak een soort auditie doen, waarin je zegt: "Oké, laat maar zien hoe leuk je bent. Misschien kies ik jou wel." Ik vind dat een jammerlijke manier van kijken naar de liefde. Want de verantwoordelijkheid ligt ineens bij de ander om leuk te zijn of bij jou om leuk genoeg te zijn, volgens de criteria van een ander. Het is veel leuker en vruchtbaarder als de verantwoordelijkheid in plaats daarvan is om lief te hebben, als een actieve daad.’

‘Interessanter dan het antwoord op deze vraag is het sentiment waaruit deze vraag volgt. Ik denk namelijk dat het voortkomt uit een conservatieve manier van denken: oh jee, kijk eens, we raken allemaal het contact met elkaar kwijt. Ik kan me niet voorstellen dat we werkelijk naar zo’n wereld toe bewegen, want ik denk dat zolang we als lichamen in de wereld verkeren we wel degelijk het onderlinge contact met elkaar aangaan. Bovendien zijn er allerlei vormen van contact mogelijk. Contact hoeft niet volgens traditionele patronen te verlopen om echt te zijn.’
 
‘We hebben vaak de neiging om te denken in vormen van verlies. Dat vind ik een denkkramp. Je gaat dan namelijk uit van een bepaald verleden dat er niet is. Zo’n angst voor verlies lijkt bijvoorbeeld op wat presidentskandidaat Donald Trump zegt: “We will make America great again.” Wat is het dat het Amerikaanse volk mist? Wat denken ze ooit te hebben gehad dat nu niet meer voorhanden is? Dat verleden is geen ware representatie van hoe het vroeger werkelijk was. Het is een fictief beeld van een verleden dat iemand, in dit geval Trump, ten goede komt.’

‘In de liefde wordt ook vaak gedacht in deze termen van verlies. Ik hoor vaak verwijten als: we verliezen contact, iedereen wordt individualistischer en kiest alleen maar voor zichzelf. Ik voel me als 25-jarige geroepen om niet terug te gaan naar een verleden dat alleen maar een fictie kan zijn. Er zijn denkers zoals Zygmunt Bauman die alarmerende ideeën hebben over hoe we liefde kwijtraken, omdat we alleen maar aan de oppervlakte zitten en als consumerende wezens liefhebben. Vaak zijn dergelijke betogen ietwat nostalgisch. Het probleem is: als vrouw en niet-heteroseksueel voel ik me niet geroepen om terug te gaan naar het verleden. Ik zou in dat verleden niet kunnen leven zoals ik nu doe. Het is voor mij alleen maar een optie om vooruit te denken over wat liefde kan zijn.’

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.