Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
24-02-2016

Amnesty International pleit voor een eerlijk proces

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Roeliene Bos

‘Mensenrechten zijn op papier wel gewaarborgd, maar in de praktijk is dit niet altijd zo’, zegt Laurien de Vos, Turkije coördinator bij Amnesty International. Zij stuurt verschillende observatoren aan die plaatsnemen bij Turkse rechtszaken. Zo hoopt Amnesty een eerlijk proces te bevorderen.

Wat maakt de aanwezigheid van Amnesty International zo belangrijk in Turkije?
‘Ten eerste gaat er een hoop mis in de waarborging van mensenrechten in Turkije. Turkije is lid van de internationale mensenrechtenverdragen, maar in de praktijk worden deze niet altijd nageleefd. De vrijheid van meningsuiting is beperkt in Turkije.  Zo worden kritische uitlatingen van journalisten en academici steeds vaker bestraft met een proces. De Turkse autoriteiten dulden weinig kritiek, het beledigen van president Erdogan kan je een celstraf van meerdere jaren opleveren. In Nederland kun je ervan uitgaan dat je op zo’n moment een eerlijk proces wacht. In Turkijeweet je dat niet zeker . De uitspraken van de rechterzijn soms politiek gekleurd . Je kunt je dan ook afvragen of iedere rechter onafhankelijk is. Ten tweede zijn Nederland en de Europese Unie momenteel minder kritisch op de misstanden in Turkije, omdat ze het land nodig hebben om het vluchtelingenprobleem op te lossen. Onze waakhondfunctie is daardoor extra van belang.’

U zegt dat uitspraken van rechters niet altijd politiek neutraal zijn. Hoe komt dat?
‘Omdat de scheiding van de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht niet zo strikt is als in Nederland.  Het ligt in de lijn der verwachting dat dit zijn invloed heeft op de rechtsspraak. Maar er zijn ook lichtpuntjes. Tijdens de protesten in het Gezi Park in 2013 kwam Ali Ismail Korkmaz om het leven door excessief geweld. Niet alleen zijn er burgers verantwoordelijk gehouden voor zijn dood, ook de agenten die Korkmaz hebben verwond zijn bestraft. Dat gebeurt lang niet altijd. De strafmaat, tien jaar cel, was in verhouding wel laag. Als de rechter had geoordeeld dat er sprake was van intentional killing dan zou dat levenslang hebben betekend.'

Bij wat voor zaken zijn jullie aanwezig?
‘Dat is heel wisselend, maar de focus ligt op vrijheid van meningsuiting. Zo volgen we de zaak van Onur Kilic, die tijdens een protest president Erdogan beledigde en hiervoor is aangeklaagd. Het is nog onduidelijk hoe dat proces gaat lopen. De zaak van Ahmet Yildiz loopt al heel lang. Zijn vader schoot hem in 2008 dood, vermoedelijk vanwege zijn seksuele geaardheid. Zijn vader is wel veroordeeld, maar is vervolgens verdwenen. Een andere prominente zaak die we volgen is die van de journalisten Can Dündar en Erdem Gül. Zij stelden het geheime wapentransport van Turkije richting Syrië aan de kaak. De rechter legde hen levenslange opsluiting op. Alles is terug te leiden naar het recht op vrijheid van  meningsuiting. Of het nu gaat om het recht op demonstratie, persvrijheid, of laster richting de president. Maar ook de straffeloosheid die daarmee gepaard gaat.’

En wat doen jullie tijdens de rechtszaak?
‘Wij nemen plaats in de zaal, samen met een tolk. Tijdens de zitting geven wij updates via Twitter, die Amnesty Turkije weer retweet. Wij hopen op die manier het signaal af te geven aan de rechterlijke macht dat Europa meekijkt, zodat er een eerlijk proces plaatsvindt. Na afloop bundelen we alle rapportages. Eens in de zoveel tijd bekijken we zaken opnieuw, om te zien of we trends kunnen ontdekken. Daar kunnen we dan op anticiperen en nieuwe campagnes en acties opzetten. Ook voeren we de lobby op bij het ministerie van buitenlandse zaken, zowel in Turkije als in Nederland. Kort gezegd willen we via verschillende kanalen onze impact op de rechtsgang vergroten.’

Naast dat jullie aanwezig zijn in de rechtszaak, hebben jullie ook contact met de verdachten en hun familieleden. Kun je daar iets meer over vertellen?
‘We halen ontzettend veel voldoening uit het menselijke aspect van het werk dat we doen.  We zijn tot grote steun van familieleden van slachtoffers. Zij bevinden zich vaak in moeilijke omstandigheden. Denk bijvoorbeeld aan de familieleden van mensen die zijn omgekomen tijdens de protesten in het Gezi Park. Zij procederen zich suf. Dat zijn langslepende processen, waar je een lange adem voor moet hebben. Uit een evaluatie van de advocaten van de slachtoffers bleek dat zij onze aanwezigheid erg waardeerden. Zij voelen zich gesteund en blijven hoop houden op een eerlijk proces.’

Is dat geen valse hoop? Je weet immers nooit hoe het afloopt.
‘Of het valse hoop is durf ik niet te zeggen. We kunnen niet aantonen dat onze aanwezigheid een eerlijk proces tot gevolg heeft. Meerdere factoren spelen een rol. We hebben wel goede hoop. In de evaluatie stond ook dat onze aanwezigheid in ieder geval de druk opvoert richting een eerlijk proces. Of dat ook plaats gaat vinden, weet je natuurlijk nooit. Op menselijk niveau is het allerbelangrijkste dat de slachtoffers en familieleden zich gehoord voelen. Dat hebben we in ieder geval al bereikt.’

Van ieder verkocht kaartje voor de Filosofie Nacht gaat € 2,50 naar Amnesty International. 

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.