Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
22-05-2015

Twee filosofische werken in boekenkast Bin Laden

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Florentijn van Rootselaar
Filosoof, journalist, schrijver

Tussen de vele boeken uit de net vrijgegeven ‘boekenkast’ van Osama bin Laden vallen twee titels op, het zijn de enige twee filosofische boeken uit de kast. Hegemony or Survival. America’s Quest for Global Dominance en Necessary Illusions: Thought Control in Democratic Societies. Beide van de Amerikaanse denker Noam Chomsky.

Waarom heeft hij de boeken in zijn bezit? Volgens FM-redacteur Florentijn van Rootselaar kan het goed dat Bin Laden op het spoor kwam van Chomsky door een optreden van de Venezolaanse president Hugo Chávez (1954-2013):

 ‘Het zou goed kunnen dat Bin Laden in 2006 van dat boek hoorde. Hugo Chávez, de Venezolaanse president, noemde het boek tijdens een toespraak voor de Verenigde Naties waarin hij verder Bush, toen president van de VS, vergeleek met de duivel: ‘De duivel was hier gisteren, en de tafel waar ik nu achter sta ruikt nog steeds naar zwavel.’



Het videofragment werd een grote hit.
 

'Tijdens die speech beval hij ook Hegemony or Survival van Chomsky aan. Hij noemde het een geweldig boek, dat ons laat zien dat ‘het Amerikaanse imperium alles doet om zijn systeem van dominantie te consolideren. En we kunnen ze niet toestaan om dat te doen. We kunnen niet toestaan dat het werelddictatorschap word versterkt.’ Daarmee werd het boek van Chomsky, die sowieso al flink verkocht wordt, meteen een bestseller.’

 
Wat vindt Chomsky van dat enthousiasme van Chávez? Is hij iemand die mensen als Chávez, en zelfs Bin Laden ondersteunt?
 

‘Daar leek het misschien even op, Chávez en Chomsky verschenen zelfs samen tijdens een publiek optreden van de Venezolaanse president. Toch zouden ze niet lang de beste vrienden blijven, daarvoor hecht Chomsky te veel aan vrijheid en democratie. Hoezeer hij ook een tegenstander is van het Amerikaanse systeem – mede vanwege het gebruik van marteling – toch ondersteunt hij daarmee niet de tegenstanders. Hij vond onder meer dat Chávez te veel macht kreeg, wat volgens hem nergens door werd gelegitimeerd. Ook veroordeelde hij de martelingen in Venezuela.’

 
Geen steun dus voor Bin Laden?

‘Geen steun voor zijn terroristische daden, al zou je Chomsky’s opiniestuk over de dood van Bin Laden wel kunnen opvatten als een steunbetuiging. Chomsky schrijft: ‘Je kunt je afvragen hoe wij zouden reageren als Iraakse commando’s de vesting van George W. Bush binnentrokken, hem vermoordden en zijn lichaam dumpten in de Atlantische Oceaan.’
‘In datzelfde artikel liet hij nog eens zien waarom hij zo kritisch is over de VS: ‘Er is geen discussie over mogelijk dat hij [Bush] aanzienlijk meer misdaden heeft begaan dan Bin Laden […][ en het bevel gaf tot misdaden […] waar Nazi’s voor opgehangen zouden worden.’

 Radicale taal.

‘Ja, maar het is goed om te bedenken waar die radicale opvatting vandaan komt. Het is opvallend dat Chomsky – ik heb hem ooit opgezocht in Boston – ook een zeer zachtaardige man is die graag over Descartes spreekt. Bij die Franse filosoof vindt hij het idee dat de mens ten diepste een creatief wezen is. Volgens Chomsky is dat een gedachte die denkers als Rousseau, Smith en Marx zal inspireren. Zij probeerden allemaal een samenleving te bedenken waarin die typisch menselijke creativiteit beschermd werd. ‘Deze denkers concluderen dat de creativiteit, het verlangen om te scheppen en te creëren, een centrale karakteristiek is van de mens, die niet zou moeten worden geschonden in enig sociaal arrangement.’ 

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.