Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
20-02-2015

Weekendlijstje: vijf halve waarheden over Turing

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Jeroen Hopster
Journalist, essayist en docent

Het imitatiespel: persoon één voert een chatgesprek met persoon twee, die zich voordoet als mens. Maar persoon twee is niet werkelijk een mens: het is een machine die menselijke antwoorden geeft. Als persoon één het onderscheid tussen mens en machine niet kan maken, dan kunnen we de machine, volgens de definitie van Alan Turing, intelligent noemen. De machine is geslaagd voor de Turing-test.
 
De succesfilm The Imitation Game gaat over de oorlogscarrière van de Britse wiskundige en filosoof Turing (1912-1954), de theoretische grondlegger van onze moderne computer en van onderzoek naar kunstmatige intelligentie. De film is gebaseerd op de biografie The Enigma van Andrew Hodges, maar verleent zich een aantal artistieke vrijheden over het leven van Turing. Wat is feit en fictie in de film?
 
 

Vijf halve waarheden over Turing 

(waarschuwing: spoilers!)

 

1. Zo sociaal vreemd was Turing ook weer niet

Turing wordt in de film voorgesteld als een sociaal vreemd persoon, die zich nauwelijks iets van anderen aantrekt en hun grapjes niet begrijpt. Turing was inderdaad verlegen en excentriek, maar veel toegankelijker en minder wereldvreemd dan in de film wordt voorgesteld. De filmmakers hebben Turings onderzoek naar kunstmatige intelligentie – de vervagende grens tussen mens en machine – enigszins vervlochten met zijn eigen persoonlijkheid.  
 

2. Enigma was geen eenmansproject

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte Turing op Bletchley Park met een team van codekrakers aan het ontcijferen van de Duitse Enigma-machine. Turing speelde een cruciale rol in het kraken van de code, maar het was bepaald geen eenmansproject: in de hoogtijdagen werkten tienduizend mensen op Bletchley Park. In de film schrijft Turing een brief aan president Churchill, met het verzoek hem aan het hoofd te stellen van de operatie om zijn eigen decodeermachine te kunnen bouwen. De brief aan Churchill is echt, maar de inhoud was anders: samen met drie collega’s verzocht Turing de premier om meer financiële ondersteuning en arbeidskracht voor het project, die Churchill snel verleende.   
 

3. ‘Christopher’ heette eigenlijk Bombe

In The Imitation Game geeft Turing de codekrakende machine die hij bouwt de naam ‘Christopher’ – de naam van zijn schoolvriend op wie hij verliefd was, maar die op vroege leeftijd overleed. In werkelijkheid werd de machine die de Enigma-code kraakte ‘Bombe’ genoemd; het theoretische model van de computer die Turing bedacht stond bekend als ‘Universele Turing Machine’.   
 

4. Turing beschikte niet over leven en dood

Het team van Turing slaagde in het kraken van de Enigma-code en leverde daarmee een belangrijke bijdrage aan de geallieerde oorlogsmissie. Eenmaal in staat om Duitse berichten te ontcijferen, werd strategisch met die kennis omgegaan: als de Britten al te duidelijk lieten doorschemeren dat ze weet hadden van de Duitse plannen, dan zouden de Duitsers hun code niet meer gebruiken. Maar de strategie van de Britse intelligentiedienst lag niet in handen van Turing alleen. De film toont een dramatische scène waar Turing beschikt over het lot van een Brits oorlogsschip, waarvan hij weet dat het een Duitse hinderlaag tegemoet vaart. Hoewel een collega, wiens broer militair is op het schip, Turing smeekt om de bemanning in te lichten, besluit Turing om het schip te laten doorvaren. Die scène berust niet op historische feiten.
 

5. Turing werd niet verdacht van spionage

Eén van de grotere verhaallijnen in The Imitation Game is dat Turing na de oorlog werd gearresteerd omdat hij verdacht werd als Sovjet-spion. Die verhaallijn is verzonnen: Turing werd nooit verdacht van spionage. Wel werd hij in 1952 vervolgd vanwege zijn homoseksualiteit en verkoos hij – in plaats van een gevangenisstraf – een verplichte hormoonbehandeling te ondergaan. In 1954 pleegde Turing vermoedelijk zelfmoord door gebruik van cyanide, hoewel de precieze omstandigheden van zijn dood nooit zijn opgehelderd. De cyanidevergiftiging kan ook een ongeluk zijn geweest.

Meer weten over Turing? Lees alles over zijn leven, werk en fameuze test in de artikelen 'Alan Turing: computers hebben geen persoonlijkheid' en 'Computers zullen ons nooit uitroeien' (€).

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.