Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
WP nr. 2/2009

Warm aanbevolen: De rede en haar monsters

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Gert-Jan van der Heiden

Op een beroemd schilderij van Goya heeft een man zijn hoofd te ruste gelegd op een tafel terwijl hij van alle kanten wordt belaagd door allerlei monsterachtige wezens. Dankzij de dubbelzinnigheid van het Spaanse woord sueño, dat zowel slaap als droom betekent, is dit schilderij onder filosofen misschien wel vooral bekend geworden door z’n prachtige naam. In het Nederlands luidt deze naam: de slaap van de rede brengt monsters voort, maar ook: de droom van de rede brengt monsters voort.
Deze prent van Goya prijkt op de omslag van het boek De rede en haar monsters van de Antwerpse hoogleraar wijsbegeerte Erik Oger. Want, zoals hij uitlegt, deze gelukkige dubbelzinnigheid leidt ons direct naar een belangrijk filosofisch probleem omtrent de rede. Wanneer de rede slaapt en we geen gebruik van haar maken, dan komen er monsters. Maar wanneer we te veel in de droom van de rede geloven en haar aanspraken absoluut stellen, dan wordt ze monsterachtig. Zowel een overdaad als een tekort aan redelijkheid ontneemt ons het zicht op wat waar en goed is.

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.