Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
30-03-2014

Laat je niets wijsmaken

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Jan Bransen

Dit is een fragment uit Laat je niets wijsmaken. Over de macht van experts en de kracht van gezond verstand, waarmee Jan Bransen de Socratesbeker 2014 heeft gewonnen. Bransen pleit ervoor dat we ons gezonde verstand meer gaan gebruiken en ons niet laten (mis)leiden door experts uit de wetenschap.

Stel dat jij je in een scenario bevindt en niet precies weet hoe dat nu verder moet. Je loopt bijvoorbeeld in de stad, zoekt een winkel, maar je weet niet precies meer waar die is en je bent al aan de late kant. Of je bent aan het koken, probeert een nieuw recept, volgt de instructies op, maar het ziet er niet uit alsof het gaat worden wat je denkt dat het zou moeten worden. Of je leest een boek, dit bijvoorbeeld, en je raakt het overzicht een beetje kwijt, nu bijvoorbeeld. Waar gaat dit heen? Je kunt het niet precies meer volgen. Wat doe je dan?

Een verstandige reactie op zo’n moment is dat je even na­denkt, dat je een stapje terug doet en van een afstandje pro­beert te overzien hoe de situatie in elkaar steekt. Hoe ben je terecht gekomen waar je je nu bevindt? Wat voor logica zit er in het scenario? En helpt die jou weer verder te redene­ren en met een zekere helderheid te bepalen welke volgende stap voor de hand ligt?

Denk daarom nu even na en kijk met me terug, van een af­standje. Dit zijn in een notendop de stappen die ik tot nu toe gezet heb (of, althans, gesuggereerd heb):
 

  • Dit boek zal gaan over de rol die expertise in ons alledaagse leven speelt.
  • Die rol heeft veel met onze taal te maken.
  • Deskundigen zijn de ontwikkelaars en de poortwachters van vocabulaires met vooronderstelde objectieve geldigheid.
  • Gedragswetenschappers zijn tegenwoordig de deskundigen die over het vocabulaire waken waarin wij onszelf lijken te moeten begrijpen.
  • Gedragswetenschappers streven naar een taal die onafhanke­lijk van context en toehoorder is, een taal die haar ankers primair heeft in de werkelijkheid en niet zozeer in onze communicatieve interactie.
  • Gedragswetenschappers introduceren niet alleen nieuwe be­grippen, zoals AUTISME en OBESITAS, maar geven ver­trouwde begrippen als PUBER en OPVOEDING een weten­schappelijk respectabele inhoud.
  • Met die taal komt ook ons leven steeds meer onder de con­trole van deskundigen. 


Om deze gedachte verder uit te werken, zal ik eerst nader in­gaan op een tegenwoordig dominante manier van nadenken: het starten van de informatiegebrek-subroutine. Het begrip SUBROUTINE komt uit de hoek van de ICT. Wat ik daarvan weet, komt nog uit de tijd dat ik als filosofiestudent een Commodore 64 kocht, de allereerste consumentencomputer waarmee je toentertijd wonderen kon verrichten. Die 64 stond voor zijn werkgeheugen, het enige geheugen dat hij overigens had. Geen harde schijf, geen diskdrive. Ook geen monitor, trou­wens. En een werkgeheugen, dus, van 64 kilobyte. Kilobyte, ja. Meer niet.

Maar ik sloeg driftig aan het programmeren en leerde al spoedig het begrip SUBROUTINE. Dit is het idee. Een compu­ter werkt een programma af, een serie regels. Soms kan hij van regel 13, bijvoorbeeld, alleen maar door naar regel 14 als hij van een bepaalde variable weet wat de waarde is. Weet hij dat niet, dan start regel 13 een subroutine, een klein programmaatje tussendoor dat als doel heeft de waarde van die ene variabele te bepalen. Hier is een supersimpel voorbeeld. Ik schreef bijvoor­beeld een programma waardoor de computer een uitnodiging voor een feestje kon opstellen. Hij begint met “Lieve”. Daarna moet hij een naam invullen, alles geautomatiseerd, dus dat is de volgende naam op de lijst van vrienden die ik wil uitnodigen. Om te weten welke naam dat is, start het programma een subroutine, een programmaatje tussendoor dat een opgeslagen lijst van vrienden doorloopt en kijkt welke de laatste naam was die al gebruikt is. De daaropvolgende moet hij dan dus hebben. De subroutine geeft deze naam door aan het programma en de uitnodiging kan verder geschreven worden: “Lieve Liesbeth”.

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.