Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 9/2007

Hume, de stierenmelker

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Jabik Veenbaas

Volgens sommige tijdgenoten hing Hume het meest onwaarschijnlijke aan, alleen maar om zijn ijdelheid te voeden. Zij doorzagen nog niet het inzicht van Hume in de mens als ‘gefragmenteerd wezen’, een mensbeeld dat pas in de twintigste eeuw weer zou opkomen.

Samuel Johnson, de bekendste literaire persoonlijkheid uit het achttiende-eeuwse Engeland, had gruwelijk het land aan David Hume. ‘Hume, en andere sceptische nieuwlichters’, zei hij eens tegen zijn biograaf Boswell, ‘zijn ijdele lieden, die zichzelf ten koste van alles willen behagen. De waarheid verschaft onvoldoende voeding voor hun ijdelheid, zodat ze zich hebben gericht op de dwaling. De waarheid, meneer, is een koe die voor zulke mensen geen melk meer geeft, en dus begonnen ze de stier te melken.’

Johnson reageerde met deze vileine tirade op het essay dat Hume had gewijd aan religieuze wonderen. Hume was daarin tot de conclusie gekomen dat ‘geen enkele menselijke getuigenis de kracht kan hebben om een wonder te bewijzen, en om dat tot een gerechtvaardigde basis van zo’n religieus systeem te maken’. Johnson, een gelovig christen, was diep geschokt.

David Hume zelf maakte zich al op jonge leeftijd los van elke dogmatische vorm van religie. Toen hij een jaar of achttien was, rond 1729, raakte hij onder de invloed van denkers als Locke en Clarke, die zo hun bedenkingen hadden bij de christelijke openbaringswaarheden. Van nu af aan ging hij volstrekt zijn eigen gang. Tegen de wens van zijn familie gaf hij zijn rechtenstudie op en wijdde hij zich aan de wijsbegeerte.

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.