Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 2/2012

Alles botst, alles stroomt, alles wijkt

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Marco Kamphuis

Kun je wel twee ochtenden achtereen hetzelfde hoofd in de scheerspiegel begroeten? Die gedachte dringt zich op bij lezing van Herakleitos' fragmenten.

Memorabele uitspraken zijn dikwijls apocrief. Zoals Voltaire nooit heeft gezegd: ‘Ik keur af wat u zegt, maar ik ben bereid te sterven voor uw recht om het te zeggen’, zo heeft Herakleitos zijn gedachten waarschijnlijk nooit verwoord als: ‘Alles stroomt’. Het citaat is echter zo treffend dat vertaler Paul Claes zijn verzameling aan Herakleitos toegekende fragmenten onder deze titel heeft gepubliceerd. Hij deed dat met des te meer reden omdat de authenticiteit van de meeste fragmenten twijfelachtig is: het manuscript van de filosoof ging verloren toen de tempel van Artemis afbrandde, en we kennen zijn werk uitsluitend door de citaten en parafrasen van latere commentatoren, die het allemaal verschillend formuleerden. Een tekst die door de papierversnipperaar van de geschiedenis is gegaan en vervolgens moeizaam aan elkaar is geplakt, wint niet noodzakelijkerwijs aan helderheid, en al helemaal niet als de auteur zich om te beginnen van orakeltaal heeft bediend. Zelfs de filosofen van de oudheid, die de Griekse taal en cultuur met hem deelden, noemden hem Herakleitos de Duistere.

Verder lezen?



U heeft geen toegang tot dit artikel, omdat u niet bent ingelogd. Log eerst in en probeer het dan opnieuw. Heeft u nog geen inlogcode? Ga dan naar registreren. Let op! Artikelen uit het actuele nummer zijn ook voor ingelogde gebruikers nog niet te raadplegen.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.