Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 4/2008

Maak van het dier geen mens

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Erno Eskens

René ten Bos verzet zich tegen de drang om dieren te onthullen, te tonen en te beheren. Laat een dier weer een dier zijn, met alle vrijheid om zich te verstoppen.

Ooit was het allemaal helder. Het dier had zijn eigen plek, en wie mens wil worden moest proberen geen dier te zijn. De meeste Griekse filosofen vonden daarom dat ieder mens de strijd met de dierlijkheid aan moest gaan. Wie de dierlijkheid overwint, wordt waarlijk mens. In zijn nieuwe boek Het geniale dier constateert de Nijmeegse hoogleraar organisatiefilosofie René ten Bos dat nog maar weinig mensen hierin geloven. Onze dierlijke kanten mogen er ook zijn, heet het, en wie streeft naar een eindzege op de dierlijkheid raakt vervreemd van de eigen lichamelijkheid. Je wordt er ongelukkig van.

In een poging dit ongeluk af te wenden, braken de negentiende-eeuwse romantici met de Griekse opvatting. Maar ze schoten door, zegt Ten Bos. Ze gaven zich net iets te veel over aan het verlangen om ‘weer dier te worden’. In een ‘proces van toenemende verdierlijking’ verheerlijkten ze de dierlijke eigenschappen ten koste van de intellectuele. Romantische dichters lieten de scheidslijn tussen mens en dier vervagen en zij kregen daarbij steun van Darwin en Linnaeus. De mens stamt af van de aap, stelde Darwin; de mens is een aapachtige, vulde Linnaeus aan. Dieren dus. De beide wetenschappers waren niet bang dat hun constatering de scale naturae – de hiërarchie in het rijk der levende wezens – zou ondermijnen. Uiteindelijk zou de mens, door zijn intellectuele en morele vermogens, toch ver boven de dieren staan, met God, het Zuivere Intellect, daar nog weer boven.

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.