Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement

Walter Benjamin - Leesgroep

Het doel van deze leesgroep is het gezamenlijk lezen en bestuderen van een primaire filosofische tekst, met de bedoeling de traditie van de filosofie zo tot leven te brengen.

Het doel van deze leesgroep is het gezamenlijk lezen en bestuderen van een primaire filosofische tekst, met de bedoeling de traditie van de filosofie zo tot leven te brengen. Het werk van filosofen gaat pas echt leven wanneer je er zelf actief mee aan de slag gaat en er samen met anderen over in gesprek kunt gaan. Dit semester richten we onze blik op de Duitse en joodse denker Walter Benjamin (1892-1940) en meer in het bijzonder op zijn essay ‘Een kritische beschouwing van het geweld’.

Opmerking
Omdat Benjamins essay moeilijk te doorgronden is, is enige ervaring met het lezen van filosofische teksten aanbevolen.

Inhoud
In zijn monumentale monografie over Walter Benjamin merkt de Franse geleerde Jean-Michel Palmier (1944-1998) naar aanleiding van het essay ‘Zur Kritik der Gewalt’ op dat zelfs een zeer minutieuze lezing niet in staat zal zijn om alle onduidelijkheden uit de weg te ruimen. De lezer die zich aan Benjamin waagt, is door deze woorden meteen gewaarschuwd, want hij betreedt een oeuvre dat zijn raadsels vermoedelijk nooit zal prijsgeven, maar mede daardoor de lezer ook in zijn ban brengt.

We hebben hier te maken met een denker die marxist was, maar tegelijkertijd binnen dat zelfde marxisme het ideaal van het messianisme levend probeerde te houden. Zonder de theologie als kloppend hart en bezielende kracht is het dialectisch materialisme slechts een doods mechaniek. Ook in zijn essay over het geweld zien we hoe Benjamin zijn hoop vestigt op het messianisme in de vorm van het goddelijk geweld, dat voor hem ook het enig ware revolutionaire geweld is. Uitgangspunt is daarbij de vraag hoe de cirkel van geweld en recht kan worden doorbroken, dat wil zeggen het gaat om de zoektocht naar een geweld dat het recht instelt noch handhaaft. Alleen een geweld dat van het recht gezuiverd is, kan een nieuw historisch tijdperk inluiden en als revolutionair worden aangemerkt.

De kracht van het essay schuilt evenwel ook in de analyse die Benjamin ons biedt van de zwakte van het parlementaire systeem en van de sociaaldemocratie, een zwakte die te wijten is aan de vergetelheid van het geweld. Hoewel Benjamin de republiek van Weimar als doelwit had, vangen we in zijn analyse wel degelijk meer dan een glimp op van ons huidige tijdsgewricht. Nog steeds grijpen de doorwrochte en ongetwijfeld moeilijke analyses van Benjamin ons bij de keel, een reden temeer om zijn werk niet aan de vergetelheid prijs te geven.

Opzet
Tijdens de cursus komen onder andere de volgende onderwerpen aan de orde:

de relatie tussen geweld en moraal;
natuurrecht en positief recht;
de cirkel van geweld en recht;
mythisch geweld versus goddelijk geweld.LiteratuurDe te lezen tekst wordt in een reader aangeleverd.

Docent
Drs. Nico Dieteren verzorgt, na afronding van de studies Nederlandse taal- en letterkunde en filosofie, sinds vele jaren cursussen voor diverse HOVO-instellingen. Op dit moment werkt hij aan een proefschrift over Heidegger en Agamben.

CURSUS
donderdag 24 januari 2019 - woensdag 3 april 2019
13:00 tot 15:00
Nijmegen
kosten : €146

inschrijven

via het web
per e-mail
telefonisch: 024-3613083

organisatoren

HOVO Nijmegen

Meer informatie over dit evenement vindt u bij HOVO Nijmegen.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.