Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement

Wat is hermeneutische filosofie?

Een eerste antwoord, met behulp van Hans-Georg Gadamer

De afgelopen decennia gaat de term ‘hermeneutiek’ gebukt onder de gesel van betekenisinflatie, want iedere uitleg van een filosofisch werk wordt bijna automatisch een hermeneutiek genoemd. De hoogste tijd dus om de hermeneutiek nader tegen het licht te houden en ons de vraag te stellen wat hermeneutische filosofie betekent. Voor een eerste antwoord gaan we met name te rade bij Hans-Georg Gadamer.

Inhoud
‘De hermeneutische filosofie is de zaak van Gadamer’, antwoordde de Duitse denker Martin Heidegger in een brief aan Otto Pöggeler op diens vraag wat hermeneutische filosofie is. Uit dit antwoord spreekt het grote belang van Hans-Georg Gadamer (1900-2002) voor de hermeneutische filosofie. Tegelijkertijd is Heideggers antwoord nogal kort door de bocht, niet in de laatste plaats vanwege de gewekte schijn dat met het werk van Gadamer het eerste en laatste woord over de filosofische hermeneutiek lijkt te zijn gezegd. Niets is echter minder waar! Vooraleer in te gaan op het denken van Gadamer zullen tijdens deze cursus dan ook enkele inleidende colleges moeten worden besteed aan de voorgeschiedenis van de hermeneutische filosofie, evenals aan het betekenisveld van de term ‘hermeneutiek.’

Onder hermeneutiek wordt, sinds de term in de zeventiende eeuw voor de eerste keer opdook, in de regel ‘de wetenschap of de theorie van de uitleg of de interpretatie’ verstaan. Deze wetenschap stelde regels op voor de omgang met teksten en dan met name religieuze, filosofische en juridische teksten. De hermeneutische filosofie is echter van later datum en ziet eigenlijk pas het levenslicht in het werk van Gadamer. Wat onderscheidt Gadamer van andere denkers? In hoeverre zet hij zich af tegen zijn leermeester Heidegger, die in Sein und Zeit (1927) zijn methode als een hermeneutische fenomenologie omschrijft? Deze vragen vormen de leidraad voor de colleges over de hermeneutische filosofie van Gadamer.

Opzet
Onder meer de volgende onderwerpen komen aan de orde:

het betekenisveld van de term ‘hermeneutiek’;
de voorgeschiedenis van de hermeneutische filosofie;
de cruciale rol van het verstaan;
de houding van Gadamer ten opzichte van de filosofische traditie (het verschil met Heidegger);
de rol van de geschiedenis en de taal voor de hermeneutische filosofie.

Onderwijsvorm
Hoorcollege met ruimte voor het stellen van vragen.

Literatuur
Een reader met teksten wordt uitgereikt.

Docent
Drs. Nico Dieteren verzorgt, na afronding van de studies Nederlandse taal- en letterkunde en filosofie, sinds vele jaren cursussen voor diverse HOVO-instellingen. Op dit moment werkt hij aan een proefschrift over Heidegger en Agamben.

CURSUS
dinsdag 22 januari 2019 - dinsdag 26 februari 2019
13:00 tot 15:00
Nijmegen
kosten : €343

inschrijven

via het web
per e-mail
telefonisch: 024-3613083

organisatoren

HOVO Nijmegen

Meer informatie over dit evenement vindt u bij HOVO Nijmegen.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.