Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement

Denken over werkelijkheid

Kunnen filosofen tovenaars zijn?

Kunnen filosofen tovenaars zijn? Wolfram Eilenberger veronderstelt in zijn boek Het tijdperk van de tovenaars dat dit wel geldt voor Wittgenstein en Heidegger. In hun denken over werkelijkheid verschillen ze sterk, maar beiden hebben nog steeds een grote (betoverende) invloed op de hedendaagse filosofie. In deze cursus volgen we verschillende denkers uit de westerse filosofie in hun visie op de werkelijkheid.

Inhoud

Het is Wittgenstein die met zijn Tractatus Logico-Philosophicus een pleidooi lijkt te houden tegen elke vorm van metafysica en speculatieve filosofie en zo een sterk verwetenschappelijkt beeld van de werkelijkheid voorstaat. Een beeld van de wetenschap en de bijbehorende werkelijkheid dat nu sterk vertegenwoordigd is. Het gaat om de feiten en de manier waarop deze feiten met elkaar verknoopt zijn.

Heidegger pleit met Sein und Zeit voor een ander perspectief op de werkelijkheid, waarbij het erzijn (Dasein), het menselijk zijn, centraal staat. Heidegger wordt algemeen gezien als wegbereider van het existentialisme en het postmodernisme.

Om de thematiek van beide denkers goed te begrijpen, gaan we terug in de geschiedenis. De ideeënleer van Plato en de categorieën (onder andere substantie) van Aristoteles zijn noodzakelijk om het denken over werkelijkheid in de latere filosofie te begrijpen. Bij Spinoza en Leibniz komt vooral de substantie centraal te staan binnen hun definitie van de werkelijkheid. Substantie wordt dan niet begrepen als materie, maar als levende, doelgerichte kracht.

Voor Gilles Deleuze, een postmoderne denker, is de werkelijkheid een ‘chaosmos’. Het is geen toestand, maar een chaotisch proces of een stroom van kosmische krachten waarin niets ‘is’, maar alles voortdurend ‘verschilt’. In de cursus wordt dit nader verduidelijkt.

We sluiten de cursus af met werkelijkheid in film, literatuur en het nieuws. Welke werkelijkheid wordt daarin ‘afgebeeld’? Kan ons dat meer inzicht geven in ons denken over werkelijkheid?

Opzet
- Wittgenstein en de feiten
- Heidegger en Zijn en tijd
- idee en substantie (Plato en Aristoteles)
- substantie, monade en werkelijkheid (Spinoza en Leibniz)
- het gebeuren (Gilles Deleuze)
- de werkelijkheid in de wetenschap
- model en werkelijkheid (Borges, Houellebueq)
- nieuws en werkelijkheid

Onderwijsvorm
Hoorcollege met ruimte voor interactie.

Literatuur
Voor aanvang van het eerste college krijgen cursisten een reader met bronteksten. Aanbevolen: Wolfram Eilenberger (2018), Het Tijdperk van de tovenaars. De Bezige Bij.

Docent
Drs. Harrie Manders studeerde filosofie. Hij was docent aan de Fontys Hogescholen. Daarnaast is hij consultant voor organisatie- en innovatievraagstukken geweest bij Brainport Eindhoven. Nu werkt hij aan een proefschrift over Leibniz’ Ars Inveniendi, de kunst van het (uit)vinden en ontdekken. Hij werkt dit voor een deel uit bij de Leibniz Forschungsstelle in Münster.

CURSUS
maandag 28 januari 2019 - maandag 25 februari 2019
13:00 tot 15:00
Nijmegen
kosten : €288

inschrijven

via het web
per e-mail
telefonisch: 024-3613083

organisatoren

HOVO Nijmegen

Meer informatie over dit evenement vindt u bij HOVO Nijmegen.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.