Home Nieuw feministisch materialisme 

Nieuw feministisch materialisme 

Door Annelies Kleinherenbrink op 05 september 2018

Nieuw feministisch materialisme 
Cover van 03-2018
03-2018 Wijsgerig Perspectief Lees het magazine

Het nieuw feministisch materialisme verbindt gender en het materiële lichaam op een nieuwe manier met elkaar. Annelies Kleinherenbrink licht toe wat deze benadering oplevert voor het debat omtrent sekse en gender in ons brein.
 

Taal heeft te veel macht toebedeeld gekregen. (…) Taal doet ertoe. Discours doet ertoe. Cultuur doet ertoe. Op een bepaalde, belangrijke manier lijkt het erop dat het enige wat er niet toe doet, materie is. (…) Hoe komt het dat we taal en cultuur een eigen handelingskracht en historiciteit toedichten, terwijl we materie voorstellen als passief en onveranderlijk (…) ?
Karen Barad 2003: 801, eigen vertaling.

Diverse winkels, waaronder de H&M, verkopen T-shirts met de slogan ‘Feminism is the radical notion that women are people’. We kunnen vraagtekens zetten bij deze vercommercialisering van feministisch gedachtegoed en bij de ironie dat veel van deze T-shirts waarschijnlijk onder slechte omstandigheden worden gemaakt door vrouwen in lagelonenlanden. Ik wil hier echter de aandacht vestigen op een andere vraag die deze slogan oproept: wat zijn ‘vrouwen’ eigenlijk? Een veelgehoord antwoord is dat dit een kwestie van biologie is: wie een vrouw is, wordt bepaald door fysieke eigenschappen zoals chromosomen of genitaliën. Vaak gaat men hierbij nog een stap verder en worden ook psychologische eigenschappen als een kwestie van biologische sekse beschouwd. Zo zouden vrouwen een groter empathisch vermogen bezitten en mannen een groter talent voor techniek hebben vanwege ‘de natuur’. Een eeuw geleden werden dergelijke ideeën gebruikt om vrouwen het kiesrecht te onthouden; vandaag de dag worden zo vrouwenquota voor leidinggevende posities of ander diversiteitsbeleid ontmoedigd. 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
chronische ziekte
chronische ziekte

Waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet vanzelfsprekend is

Het aantal mensen met een chronische ziekte in Nederland stijgt, stellen onderzoekers. Sanneke de Haan, bijzonder hoogleraar psychiatrie en filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, laat zien waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet zo vanzelfsprekend is als het lijkt.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer