Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

dinsdag 24 maart 2015

Nietzsche over ziekte

Ger Groot

Ger Groot beschrijft in Vier ongemakkelijke filosofen de verhouding tussen Nietzsche en Frankrijk aan de hand van Nietzsches persoonlijke commentaren op de Franse cultuur en zijn doorwerking in het Franse denken van de twintigste eeuw. Hieronder het hoofdstuk Krankheit als Mittel der Erkenntnis
  
In december 1875 geeft Friedrich Nietzsche in een paar brieven aan zijn vrienden Erwin Rohde en Carl von Gersdorff een opmerkelijk beeld van zijn dagelijks bestaan in Bazel, waar hij sinds vijf jaar hoogleraar klassieke filologie is. De eerste zin van zijn brief aan Gersdorff is onheilspellend: ‘Mijn beste vriend, ik schrijf je om je te zeggen dat ik niet schrijven kan, de kwelgeest van de overwerktheid zit naast me en om de zoveel weken ook bovenop mij: waarop ik mij dan op de jou bekende wijze voor leed en slijm in mijn slaapkamer terugtrek.’

In zijn brief aan Rohde is het al niet veel beter: ‘Ik vertel je hoe het met me gaat. Met de gezondheid niet zo als ik me had voorgesteld [...]. Ik lig elke 14 dagen tot drie weken eenmaal 36 uur op bed, werkelijk gepijnigd, zoals je dat wel kent. Misschien wordt het allemaal gaandeweg beter, maar ik denk voortdurend dat een winter me nog nooit zo zwaar gevallen is. [...] Het schijnt allemaal de moeite niet waard te zijn, al deze kwellingen, en men is noch zichzelf, noch anderen van nutte in verhouding tot de nood die men zichzelf en anderen oplegt. [...] In tijden van rust voor mijn ogen leest mijn zuster mij voor, vrijwel steeds Walter Scott, die ik graag mèt Schopenhauer de “onsterfelijke” wil noemen. [...] Ik leef volledig teruggetrokken, met mijn zuster, en ben tevreden, zoals een kluizenaar, die geen andere wensen meer heeft dan dat het heel mooi zou zijn, wanneer het eenmaal afgelopen was.’. Ook tegenover Gersdorff, die hem eerder op de Schotse schrijver gewezen had, had hij al hoog opgegeven van zijn liefde voor de hoogromantische Walter Scott en in een volgende brief doet hij opnieuw op zeldzaam huislijke toon kond van zijn tevredenheid met het gezellig samenwonen met zijn zuster ‘waardoor alles om mij heen zo ganz Nietzschisch is en bijzonder rustig wordt.’

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden