Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement

Marie le Jars de Gournay

Marie le Jars de Gournay

Geboren

6 oktober 1565 Parijs, Frankrijk

Overleden

13 juli 1645 Parijs, Frankrijk

Hoofdwerken

Egalité des hommes et des femmes (1622); Grief des dames (1624)

Opleiding

Autodidact

“Diegene die dertig absurditeiten vertelt, zal nog steeds de prijs winnen, met dank aan zijn baard.”

Marie le Jars de Gournay was de redacteur van Michel de Montaigne (1533-1592). Ze was bevriend met de Franse filosoof en hij nam haar als pleegdochter aan. Na zijn dood verzorgde De Gournay een nieuwe, geredigeerde versie van de Essais. Daarna volgden meerdere edities van Montaignes essays die De Gournay redigeerde en van een voorwoord voorzag.
 
Zelf schreef De Gournay essays over taal, literatuur, opvoeding, ethiek en gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Daarnaast schreef ze poëzie, een roman en vertaalde ze werken van onder meer Vergilius, Cicero, Plutarchus en andere stoïcijnse auteurs.
 
In haar verhandelingen over taal en poëzie verdedigt De Gournay de waarde van beeldspraak en neologismen. Begin zeventiende eeuw was er in Frankrijk een debat over hervormingen van de taal. De voorstanders van hervorming wilden de taal zuiveren van nieuwe en verouderde woorden en waren tegen het gebruik van metaforen. De Gournay geeft een analyse van de metafoor en verdedigt die als ‘het kostbaarste juweel in de taal van een gedicht’.
 
In de feministische verhandeling Egalité des hommes et des femmes (1622) pleit De Gournay voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen. De verschillen die tussen hen bestaan, zijn te wijten aan omstandigheden zoals onderwijs en omgeving – voor die tijd een vooruitstrevende opvatting. De Gournay stelt dat de mens ‘man noch vrouw’ is. De menselijke ziel is hetgeen waarin de mens zich onderscheidt van het dier; de verschillende seksen zijn alleen gecreëerd voor de voortplanting.
 
Grief des dames (1624) heeft een satirische toon. De Gournay stelt in dit feministische essay aan de orde dat mannen weigeren iets serieus te nemen wat door vrouwen is geschreven. De woorden van vrouwen worden genegeerd, belachelijk gemaakt en uitgewist.
 
De Gournay was autodidact – ze had zichzelf Latijn en Grieks geleerd door Franse vertalingen naast de teksten te leggen. Ze trouwde niet en koos ervoor haar leven aan de studie en de letteren te wijden. Sommige tijdgenoten dreven de spot met haar als vrijgezel en geleerde vrouw. Tijdens haar laatste jaren hield ze salons waar prominente denkers en schrijvers kwamen. Ze correspondeerde met onder anderen Montaigne, Balzac en Anna Maria van Schurman.
 

Opmerkelijk

De Gournay moest rondkomen van haar schrijf-, redigeer- en vertaalactiviteiten. Ze schreef een verhandeling over de opvoeding van prinsen in de hoop door het koningshuis opgemerkt te worden en zo financiële steun te kunnen krijgen.

Vrouwelijke denkers

Waarom lezen we zo weinig over vrouwelijke filosofen? Wij vonden het tijd voor verandering, want ook op filosofie.nl waren de vrouwelijke denkers niet zichtbaar genoeg. Daarom in dit dossier: inleidingen tot de belangrijkste vrouwen uit de...

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.