Home 07-2019

07-2019

Voorwoord: Palmbomen
Voorwoord: Palmbomen
Voor leden

Voorwoord: Palmbomen

Rond de eeuwwisseling maakte ik met mijn toenmalige vriendin een reis van drie maanden door Azië. Onze relatie stond onder zware druk en de trip moest ons nader tot elkaar brengen. We begonnen in Thailand, waar we na dagen vol hitte, gekibbel en een onrustige binnenlandse vlucht aankwamen op een… Read More

Lees meer
Alicja Gescinska: Geluk bij Žižek
Alicja Gescinska: Geluk bij Žižek
Column
Voor leden

Alicja Gescinska: Geluk bij Žižek

Op de laatste dag van mei ging ik in Nijmegen in gesprek met Slavoj Žižek. Een echt gesprek werd het nooit. De eindeloze woordenstroom die uit Žižeks mond vloeit, valt niet in te dammen. Toch ontstond er een fijne dynamiek. In mijn geval was dat een aangename verrassing,… Read More

Lees meer
Moreel dilemma: Verdienen omstreden denkers een podium?
Moreel dilemma: Verdienen omstreden denkers een podium?
Korte uitleg
Voor leden

Moreel dilemma: Verdienen omstreden denkers een podium?

De universiteit is een vrijplaats voor uiteenlopende denkers en ideeën. Maar moeten controversiële sprekers wel een podium krijgen? Wat hebben ethicus Peter Singer, wetenschapper Richard Dawkins en ideoloog Steven Bannon gemeen? Alle drie werden ze geweerd van lezingen waarvoor ze waren uitgenodigd, nadat bloggers, studenten of academici… Read More

Lees meer
4 vragen aan Mariken Heitman: ‘We zijn meer geprogrammeerd dan we denken’
4 vragen aan Mariken Heitman: ‘We zijn meer geprogrammeerd dan we denken’
Interview
Voor leden

4 vragen aan Mariken Heitman: ‘We zijn meer geprogrammeerd dan we denken’

Mariken Heitman onderzoekt in haar debuutroman De wateraap het zachte verzet van een eenling tegen het keurslijf. Hoe word je mens, als dat betekent, vrouw óf man?   WAT KAN IK WETEN? ‘De hoofdpersoon in mijn boek, biologie­studente Elke, is op zoek naar een diepere laag… Read More

Lees meer
Zonder mythe geen waarheid
Zonder mythe geen waarheid
Essay
Voor leden

Zonder mythe geen waarheid

Nietzsches ‘God is dood’ krijgt ons nu pas in de greep, betoogt filosoof Coen Simon. Nu de universele waarheid is verdwenen, beconcurreren zelfgeconstrueerde ‘waarheden’ elkaar op sociale media.

Lees meer
Leren van Oedipus en Odysseus
Leren van Oedipus en Odysseus
Korte uitleg
Voor leden

Leren van Oedipus en Odysseus

Wat hebben Hegel, Nietzsche en Camus gemeen? Ze gebruikten bekende mythen om hun filosofie uit te leggen. We zetten een aantal van zulke ‘filosofische’ mythen op een rij.   Odysseus laat zich vastbinden tegen verleidelijke Sirenen Odysseus – de bedenker van het paard van… Read More

Lees meer
Petran Kockelkoren
Petran Kockelkoren
Interview
Voor leden

Petran Kockelkoren: ‘Techniek is zo mythisch als maar kan’

Hoe rationeel je de wereld ook aanharkt, achter je rug schieten de mythen als onkruid uit de grond, betoogt filosoof en cultureel antropoloog Petran Kockelkoren. Ook nu nog. En dat is maar goed ook, want we kunnen niet zonder.

Lees meer
Het universele verlangen naar een gouden tijdperk
Het universele verlangen naar een gouden tijdperk
Voor leden

Het universele verlangen naar een gouden tijdperk

Tentoonstelling Middeleeuwse tuinen t/m 1 september 2019 te zien in het Rijksmuseum van Oudheden Leiden © Getty’s Open Content Program. Op drie continenten ging journalist Tom Buijtendorp op zoek naar de oermythe van het gelukzalig paradijs uit het bijbelboek Genesis. Dwalend tussen tempels, graftombes en moskeeën… Read More

Lees meer
Voor leden

Denkpraatje: Alles wordt beter

Mythes zijn dankzij de vooruitgang niet meer nodig. Of is de vooruitgang zelf de grootste mythe? Twee afstandsbedieningen zijn het er niet over eens. De huiskamer van een ouder echtpaar, zomer­middag. Jack en Abbie, twee afstandsbedieningen, liggen op een salontafel. Een televisie, een wasmachine, een geluidsinstallatie die zelf liedjes selecteert,… Read More

Lees meer
Stine Jensen: Synthese
Stine Jensen: Synthese
Column
Voor leden

Stine Jensen: Synthese

Mijn dochter (9) behoort de ‘synthetische generatie’. Ze heeft geen leven zonder internet gekend. Voor de synthetische generatie is het scheiden van digitaal en niet-digitaal niet aan de orde. Waar wij digitale bejaarden – en daar behoort nu zelfs Alexander Klöpping uit 1987 (!) toe – nog altijd… Read More

Lees meer
Karma, koffie en taart kunnen best naast elkaar bestaan
Karma, koffie en taart kunnen best naast elkaar bestaan
Voorpublicatie
Voor leden

Karma, koffie en taart kunnen best naast elkaar bestaan

Worstelen mensen in India of China met dezelfde filosofische en ethische vragen als wij? De Britse filosoof-journalist Julian Baggini onderzoekt dat ter plekke in Hoe de wereld denkt. Hieronder het hoofdstuk over karma. Bodhgaya ligt in Bihar, een van de armste regio’s van India. Ik was nog nooit… Read More

Lees meer
Wie veel reist, wordt geen interessanter mens
Wie veel reist, wordt geen interessanter mens
Essay
Voor leden

Wie veel reist, wordt geen interessanter mens

Niemand wil graag een ‘toerist’ zijn, en toch is bijna iedereen het. Hoe komt dat? Wat is de oorsprong van onze onweerstaanbare behoefte om erop uit te trekken? En komen we daar ooit van af? In de lente is het vanwege de gunstige weersomstandigheden altijd relatief druk op de Mount… Read More

Lees meer
René ten Bos: Michel Serres
René ten Bos: Michel Serres
Voor leden

René ten Bos: Michel Serres

Op 1 juni overleed de Franse filosoof Michel Serres, 88 jaar oud. Ik werd er door geraakt. Ergens hoop je dat mensen die je bewondert onsterfelijk zijn, maar dan slaat die dekselse Magere Hein toch weer toe. Radicaal en zonder enige compassie. Serres zou het zelf niet anders… Read More

Lees meer
Ute Frevert: ‘Emoties horen bij de democratie’
Ute Frevert: ‘Emoties horen bij de democratie’
Interview
Voor leden

Ute Frevert: ‘Emoties horen bij de democratie’

Niet alleen feiten en argumenten, maar ook emoties horen bij de democratie, betoogt de Duitse historica Ute Frevert. Tegelijk waarschuwt ze voor extreem-linkse en -rechtse groepen bij wie de eigen emotie iedere discussie onmogelijk maakt. ‘In de jaren negentig werd mij gevraagd om een lezing te houden over gender en… Read More

Lees meer
De islam verlicht, geloof je het zelf?
De islam verlicht, geloof je het zelf?
Essay
Voor leden

De islam verlicht, geloof je het zelf?

Filosoof en theoloog Gerko Tempelman krijgt de vraag wekelijks: is de islam toe aan een verlichting? Hij analyseert vier totaal verschillende antwoorden op die vraag. In de afgelopen jaren gaf ik vele cursussen over de filosofische traditie van de islam. Steevast kreeg ik de vraag: ‘Is de… Read More

Lees meer
Simone Weil: De eigenzinnige Samaritaan
Simone Weil: De eigenzinnige Samaritaan
Verhaal
Voor leden

Simone Weil: De eigenzinnige Samaritaan

Beeld: Hajo de Reiger Simone Weil was tegelijkertijd geheel eigenzinnig en diep begaan met het lot van haar medemensen. Dat werd haar fataal. Zou jij op het sociaal minimum leven om de rest van je geld aan werklozen te kunnen geven? Je fijne baan opgeven om… Read More

Lees meer
Alessandro Baricco: ‘Leven is tegenwoordig spelletjes spelen’
Alessandro Baricco: ‘Leven is tegenwoordig spelletjes spelen’
Interview
Voor leden

Alessandro Baricco: ‘Leven is tegenwoordig spelletjes spelen’

Volgens de Italiaanse schrijver en filosoof Alessandro Baricco leven we in een uniek tijdperk. ‘De Game vraagt om een nieuw politiek en economisch systeem.’ Zoals we ooit in het tijdperk van de Verlichting of de Romantiek leefden, bevinden we ons volgens de Italiaanse schrijver en filosoof Alessandro… Read More

Lees meer
Recensie
Voor leden

Recensie: Misleid door welbespraakte egoïsten

Door de domheid van het volk te gebruiken kunnen kwaadwillende dictators in het zadel komen, waarschuwde Plato al. De enige remedie is wijsheid. Ook in Plato’s tijd zagen velen de democratie als de beste staatsvorm: het was de enige die een grote mate van vrijheid verzekerde. ‘Alle politieke… Read More

Lees meer
Recensie: Alle neuzen dezelfde kant op
Recensie: Alle neuzen dezelfde kant op
Recensie
Voor leden

Recensie: Alle neuzen dezelfde kant op

Het was tijd voor een nieuwe culturele hegemonie en een revolutie, betoogde Antonio Gramsci. Ruim tachtig jaar na dato is dat idee weer actueel. Als Antonio Gramsci niet door Mussolini in de gevangenis was gezet, zou hij waarschijnlijk nooit zijn uitgegroeid tot een van de belangrijkste politieke denkers van… Read More

Lees meer
Recensie: Wetenschap is dialoog op het scherp van de snede
Recensie: Wetenschap is dialoog op het scherp van de snede
Recensie
Voor leden

Recensie: Wetenschap is dialoog op het scherp van de snede

Socratische gesprekken en essays over natuurkunde, filosofie, geschiedenis en het persoonlijke leven. Werner Heisenberg, grondlegger van de quantummechanica, publiceerde ze in 1969. Nu zijn ze in het Nederlands vertaald. Eigenlijk had Werner Heisenberg (1901-1976), grondlegger van de quantummechanica, wiskunde willen studeren. Maar zijn kennismakingsgesprek met de beroemde wiskundige professor… Read More

Lees meer
Beelden voor even
Beelden voor even
Kunst
Voor leden

Beelden voor even

Waarom zouden we kunst maken voor de eeuwigheid? Rain Wu maakt eetbare beelden die net als wij zullen verdwijnen. Ik wil architectuur maken die leeft, groeit en sterft, net zoals wijzelf en de rest van de natuur’, vertelt de Taiwanese kunstenaar Rain Wu (1987). We zitten in haar… Read More

Lees meer
Het moment dat je zijn liefde voelde voor de teksten, zijn vuur
Het moment dat je zijn liefde voelde voor de teksten, zijn vuur
Onderwijs
Voor leden

Het moment dat je zijn liefde voelde voor de teksten, zijn vuur

Hester IJsseling (52) is onderwijsfilosoof en lector aan de Thomas More Hogeschool. Beeld: Maarten Noordijk Eind jaren tachtig volgde ik college bij Cornelis Verhoeven aan de Universiteit van Amsterdam. Hij was mijn hoogleraar, ik was zijn student. Hij was altijd bezig iets te bestuderen en vaak… Read More

Lees meer