Home Jij hebt geen mind

Jij hebt geen mind

Door Frank van Caspel op 03 september 2021

Jij hebt geen mind
Cover van 03-2021
03-2021 Wijsgerig Perspectief Lees het magazine

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

En ik ook niet. Mooi toch? Dan kunnen we ook niet out of our minds zijn. Mocht je nu denken ‘dat heb ik wél!’, dan ben je niet alleen.

Maar over wat dat dan precies voor ding is en waar het zit, is nogal wat gesteggel. Is de mind een immateriële ziel? Is het hetzelfde als het brein?

In ieder geval sinds Descartes proberen filosofen en wetenschappers op deze vragen antwoorden te vinden. De oplossing waar Descartes zelf mee kwam wordt sinds het begin van de twintigste eeuw in filosofische kringen niet meer serieus genomen.

Ook wetenschappers zijn inmiddels wars van immateriële zielen, en het sentiment ‘mind = brein’ lijkt bij hen alomtegenwoordig. Dat vinden filosofen dan weer te kort door de bocht.

Maar wat beide kampen gemeen hebben, is het idee dat mind iets is dat we hebben en dat het de oorzaak is van ons intelligente gedrag. Als je dat denkt, dan wil je natuurlijk ook weten wat mind dan precies voor ding is. Maar is die vraag eigenlijk zinvol?

Nee! In 1949 publiceerde de Britse filosoof Gilbert Ryle (leermeester van de beroemde filosoof Daniel Dennett), het boek The Concept of Mind. Daarin verdedigt hij een briljant idee: we moeten het mentale helemaal niet opvatten als een ding.

Mind is niet een oorzaak van gedrag, het is een soort gedrag. Je mind is iets dat je doet, niet iets dat je hebt. Dit radicale idee bespaart ons de zinloze zoektocht naar de mind als ding.

Hoe werkt dat dan? Mijn favoriete analogie om dit uit te leggen is sport. Sport is ook geen ding, maar een parapluterm voor een scala aan activiteiten. Als je aan het sporten bent, dan is dat omdat je zo’n activiteit doet – bijvoorbeeld wielrennen. Je hebt dan geen sport, je bent aan het sporten.

Met mind is het net zo. Dat is een parapluterm voor een scala aan activiteiten, maar dan van meer cerebrale aard.

Dus: mind is niet de oorzaak van intelligent gedrag, het is intelligent gedrag. Je hebt geen mind, je doet aan minden. Je hebt geen gedachte, je denkt een gedachte. Net zoals je niet een ommetje hebt, maar een ommetje maakt. Hmm, goed idee – ik ga even de benen strekken.

Wat beweegt ons denken? In deze rubriek verschijnen de mooiste odes
van het digitale platform Bij Nader Inzien in druk. Onderstaande tekst is een
herziene versie van de ode die op 29 november 2017 is gepubliceerd.

Relevante berichten

Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer
Verbeelding
Verbeelding

Weekendlijstje verbeelding

Kinderen fantaseren de wonderlijkste verhalen bij elkaar. Als volwassenen raken we die kinderlijke fantasie vaak een beetje uit kwijt. Zonde, want we kunnen veel leren van onze eigen verbeelding. Dit weekend een lijstje over fantasie en verbeelding.

Lees meer