Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

maandag 28 januari 2013

Habermas krijgt Erasmusprijs

Achille Mbembe
filosoof, historicus

De Duitse filosoof Jürgen Habermas (1929) ontvangt in het najaar van 2013 de Erasmusprijs voor zijn ‘humanistische denktrant en betrokkenheid bij de toekomst van Europa’.

Het thema van de Erasmusprijs is dit jaar ‘de toekomst van de democratie’. Habermas is volgens de Stichting Praemium Erasmianum al 50 jaar een van de belangrijkste denkers over burgerschap en democratie. Al in zijn debuut in de jaren zestig beschreef de Duitse filosoof en socioloog het ontstaan van de publieke ruimte in de Europese koffiehuizen tijdens de Verlichting en wees op haar twintigste-eeuwse bedreigingen: de opkomst van massamedia en consumptiemaatschappij.

In zijn magnum opus Theorie van het communicatieve handelen (1981) introduceert Habermas het idee van de machtsvrije communicatie: wil er de mogelijkheid zijn van wederzijdse overeenstemming in een gesprek of samenleving, moeten deelnemers en burgers afzien van manipulatieve strategieën en daadwerkelijk een communicatieve handeling verrichten. Ook hier waarschuwt Habermas voor tendensen waarbij deze open communicatie  vervangen wordt door de ‘efficiency’ van bureaucratie en economie.

In het nieuwe millennium blijft Habermas kritisch op de tijdgeest. Zo schrijft hij een manifest over het ‘oude Europa’ als antwoord op de transatlantische koers van George Bush en gaat hij in gesprek met paus Benedictus XVI over de rol van religie in de publieke sfeer. Zijn meest recente boek gaat over de eurocrisis (Zur Verfassung Europas, 2011).

De Erasmusprijs bestaat uit een geldbedrag van € 150.000 en wordt in het najaar uitgereikt in het Koninklijk Paleis in Amsterdam.

Ivo Slangen

Lees een korte uitleg over Habermas' idee van de machtsvrije communicatie uit onze zomerspecial: de 20 beste ideeën uit de filosofie (FM, nr 7/8, 2012)