Met Kierkegaard naar Kopenhagen

Sfeerimpressie van een filosofiereis


'Søren Kierkegaard schrijft over zaken die je niet naast je neer kunt leggen, omdat het steeds over jezelf gaat'. Aan het woord is Paul van Tongeren. Zijn publiek: een kleine groep filosofieliefhebbers, afgereisd naar Kopenhagen om zich te verdiepen in de Deense filosoof. Redacteur Nele Goutier was erbij en verzorgde een sfeerimpressie.
  Enthousiast geworden?

Dit najaar organiseert Filosofie Magazine in samenwerking met Labrys een zesdaagse filosofiereis naar Wenen, onder leiding van filosoof Bert Keizer en Florentijn van Rootselaar, redacteur bij Filosofie Magazine. Ontdek de stad waar Freud, Kraus, Mahler, Klimt, Schönberg, Schiele, Kokoschka, Loos, Zweig, Otto Wagner, Ludwig Wittgenstein en natuurlijk ook Adolf Hitler de eerste schreden zetten op weg naar de geestelijke triomfen én de politieke verschrikkingen van de twintigste eeuw. 

Programma:

Dag 1
Directe lijnvlucht van Amsterdam naar Wenen en transfer per touringcar naar het hotel, waar we vier nachten verblijven. In de namiddag maken we een korte stadswandeling met bezoek aan het Sigmund Freud Museum.

Dag 2
Ochtendcollege over:

Wittgensteins leven (Bert Keizer)
Inleiding in het Wenen waarin Wittgenstein opgroeide. Het vermolmde Keizerrijk, de walsen van Strauss, de positie van de joden in het intellectuele leven, Wittgensteins vader, de staalmagnaat, zijn broers en zusjes, Karl Kraus. Eerste aanzet tot zijn filosofie door een blik op het werk van Frege en Russell.

Freud in Wenen (Florentijn van Rootselaar)
Sigmund Freud is een van de meest prominente figuren in een stad die rond 1900 een ongekende, maar korte bloei doormaakt. Waarom ontstond de theorie van de neurose in de drukke stad, waar Freud zo’n ambivalente verhouding mee had? Hoe zag Freuds leven eruit, wie behandelde hij in zijn psychoanalytische praktijk?

's Middags besteden we aandacht aan de Weense architectuur van rond 1900. We bekijken de Postsparkasse en het Hundertwasserhaus en eindigen bij het Wittgensteinhaus.
  Dag 3
Ochtendcollege over:

Het onbewuste (Florentijn van Rootselaar)
De mens is volgens Freud het niet het rationele wezen waar hij voor werd gehouden. Diep in hem ligt een verborgen, deels ontoegankelijke kern – het onbewuste –  die het leven stuurt, en die in verdraaide vorm zichtbaar wordt in bijvoorbeeld dromen. Het is een visie die zijn actualiteit bewees in de beide wereldoorlogen, en die Weense kunstenaars als Kokoschka inspireerde om hun schilderijen te maken.
 
De Tractatus (Bert Keizer)
De Tractatus, jeugdmonument in Wittgensteins oeuvre waarin hij zijn toenmalige positie op briljante wijze vastlegde. Hij zag dit werk later als een ‘bevriezing’ van zijn toenmalige filosofische standpunten, die later dan ook weer in beweging zouden komen. Merkwaardig genoeg kwam een deel van dit werk tot stand in het krijgsgewoel.

We gaan in de middag per touringcar naar het schitterende Slot Belvedere, dat een ongeëvenaarde collectie schilderijen van Kokoschka,Schiele en Klimt kent.
 
Dag 4
Ochtendcollege over:

Dromen (FLorentijn van Rootselaar)
Wat heeft u vannacht gedroomd? Wat zegt de droom over wie we zijn? Een droomduiding aan de hand van Freud.

Seks (Florentijn van Rootselaar)
In de ontwikkeling van de menselijke seksualiteit schuilt volgens Freud de sleutel voor het begrip van de mens. Een interactief college over het Oeidipuscomplex, over eros en thanatos, over verborgen en verdrongen driften en verlangens.

Filosofische onderzoekingen (Bert Keizer)
Na de Tractatus belanden we in een zwerftocht door de taal van het alledaagse leven, waarin Wittgenstein op altijd weer verrassende wijze strijdt tegen de beheksing van ons intellect door de taal. 

Na de lunch vrije besteding van de dag.
 
Dag 5
Ochtendcollege over:

Over zekerheid (Bert Keizer)
Over zekerheid, geschreven gedurende de laatste 18 maanden van Wittgensteins leven. Hoewel stervend, schrijft hij in alle rust over zekerheid en dan niet over wat wij zeker weten, maar over die situaties waarin wij zeggen dat we iets zeker weten. Het is zijn meest toegankelijke werk en heeft nog altijd dat speelse, dat heerlijk wendbare dat zijn denken tot in zijn laatste uren zal blijven behouden.
 
Onbehagen in de cultuur (Florentijn van Rootselaar)
De onderdrukking van instincten leidt tot een groot onbehagen in de cultuur, schreef Freud midden in het interbellum. Cultuur vraagt erom dat we onze verlangens en wensen opgeven, waardoor geluk plaats moet maken voor depressie. Vele denkers vinden dat we in onze tijd een nieuw onbehagen zien. De vraag is hoe dat onbehagen eruit ziet in een tijd die op het eerste gezicht juist alle ruimte wil geven aan de instincten – denk aan de virtuele zelfonthulling op sociale media en reality tv.

De middag brengen we door in het Kunsthistorisches Museum, een van de grootste kunstmusea ter wereld. Het herbergt prachtige collecties, waaronder een Griekse, een Romeinse en een Egyptische, maar ook een wereldberoemde verzameling schilderijen van Vlaamse en Nederlandse meesters.

Dag 6
Ter afsluiting bezoeken we het Wiener Secessionsgebouw met het beroemde Beethovenfries van Gustav Klimt.

Over de docenten
Bert Keizer is een van Nederlands bekendste filosofische columnisten. Verder schreef de verpleeghuisarts en filosoof onder meer Ludwig Wittgenstein. Taal, de dwalende gids, dat werd geprezen als een gedreven en toegankelijk boek over leven en werk van de Weense denker. Keizer: ‘Niemand dacht oorspronkelijker, speelser en scherper dan Ludwig Wittgenstein en hij wist het.’
 
Florentijn van Rootselaar is redacteur bij Filosofie Magazine. Ook schreef hij een boek over Franse filosofie. In het boek waar hij nu aan werkt, over onze zoektocht naar de zin van het leven, is Freud een belangrijke leidraad. ‘De actualiteit van Freud schuilt in de plek die hij toekent aan het levensverhaal, iets waar in de huidige therapie nauwelijks meer ruimte voor is.’

Wanneer: 25 september 2016 t/m 30 september 2016
Prijs: €1995,- (€2.065,- voor niet abonnees)
Interesse? Schrijf u hier in
Vragen? Stuur een e-mail

Prijs inclusief:
Lijnvluchten met belastingen en toeslagen, vervoer ter plaatse conform programma, overnachtingen op basis van logies en ontbijt, 4 ochtenden cursus in de conferentiezaal van het hotel met koffie/thee, 4 lunches, 2 diners, reisleiding, entrees, gebruik audiosysteem tijdens middagexcursies, fooien

Exclusief:
overige maaltijden, drankjes bij maaltijden, verzekeringen, verplichte bijdrage Calamiteitenfonds à € 2,50 en boekingskosten à € 20,- per boeking. Eenpersoonskamertoeslag van €215.