Sterven

In dit dossier staan de visies van verschillende filosofen op de dood centraal. Is de dood alleen iets negatiefs of kunnen we het ook vieren? Deze vraag zal ook centraal staan op ons evenement De school of Death.

Wat is woede eigenlijk?


'Woede is een ongewoon complexe emotie, omdat ze zowel pijn als genot behelst.'  Lees een fragment uit Woede en vergeving van Martha Nussbaum.

Costica Bradatan

'Het leven heeft de dood nodig'Costica Bradatan is verbonden aan Texas Tech University, en houdt zich bezig met de geschiedenis van de Westerse filosofie. Hij zoekt daarbij vaak bijzondere invalshoeken, zoals in het boek Sterven voor een idee....

Weekendlijstje: Zeven beroemde sterfscènes

Zoveel manieren als er zijn om te leven, zoveel manieren zijn er om te sterven. En zeker in film, waar we de dood in de meest uiteenlopende vormen aantreffen. Wij vroegen Patricia Pisters, professor in film- en mediastudies aan de UvA, naar de betekenis...

Waar zijn de doden gebleven?

De afstand tussen de levenden en de doden is bij ons veel groter dan in traditionele culturen, zegt cultuurfilosoof Jean-Pierre Wils. De doden bestaan voor ons vaak alleen nog in ons geheugen. Wij vroegen hem hoe mensen in andere culturen omgaan met het...

Als de dood is, zijn wij niet

Het meest schrikwekkende van alle kwaden, de dood, is dan ook niet iets dat ons aangaat, want als wij zijn, is de dood niet, en als de dood is, zijn wij niet meer. Zo geeft Epikouros in de Brief aan Menoikeus in een aforisme zijn oplossing voor het...

Anton van Hooff: 'Een goed leven kan niet samengaan met de dood'

Als het om de dood gaat, hebben we het vaak alleen over onderwerpen als euthanasie en andere medische aspecten. Maar wat is de betekenis van doodgaan eigenlijk? Hoe kunnen we vorm en betekenis geven aan dat wat zo verpletterend is?  Anton van...

Gij zult niet doden. Of toch?

Hans Achterhuis en Maarten van Buuren bespreken het gebod 'Gij zult niet doden'. Plus: een portret van de 92-jarige Ge van Zoen, die zich voorbereidt op het einde van zijn leven - een einde dat hij zelf in gang zet.   Je kunt je...

Joep Dohmen: 'Doodgaan vergt een leven lang oefening'

Als het om de dood gaat, hebben we het vaak alleen over onderwerpen als euthanasie en andere medische aspecten. Maar wat is de betekenis van doodgaan eigenlijk?  Hoe kunnen we vorm en betekenis geven aan dat wat zo verpletterend is? Joep Dohmen...

Babs van den Bergh: 'Hij was stervende, ik moest door'

Als het om de dood gaat, hebben we het vaak alleen over onderwerpen als euthanasie en andere medische aspecten. Maar wat is de betekenis van doodgaan eigenlijk?  Hoe kunnen we vorm en betekenis geven aan dat wat zo verpletterend is? Babs van den...

Sterven voor een idee

'De dood is het kostbaarste dat de mens gegeven is. Daarom is de ultieme zonde er slecht gebruik van te maken. Verkeerd te sterven.' - Simone Weil   Een kwestie van leven en dood. Socrates zette nooit één regel op papier, maar zijn dood was...

Marli Huijer: Doodeenvoudig

Mocht er op een avond een demon achter mij aankomen en mij zeggen dat ik mijn leven nog eens op precies dezelfde manier zal leven, dan zou ik hem een kleine variatie voorstellen: ik zou met René Gude onderzoeken of filosofie het leven makkelijker of...

Seneca: Zelfdoding biedt een weg naar de vrijheid

In de Oudheid gold zelfdoding over het algemeen als acceptabel, schrijft Anton van Hooff in Sterven in stijl. Als je de gemiddelde Griek in de Oudheid had gevraagd hoe hij zich de dood voorstelde, had hij dan werkelijk geantwoord dat de veerman Charon...

Grenzen verleggen

Een traditie wegzweten ‘Vandaag ga je toch niet hardlopen, met zulk rotweer?’ Vraag van een collega aan een andere collega. ‘Natuurlijk wel,’ klonk het antwoord. ‘Net met dit regenweer vind ik het heerlijk om er eens tegenaan te gaan.’ Dat...

Sterven is een kunst

Van filosofen kun je leren om beter te sterven, tonen Simon Critchley en het duo Cathcart en Klein aan. En dat helpt je weer om beter te leven. In augustus 1831 overspoelde een cholera-epidemie West-Europa. Alleen al in Berlijn vielen er zo’n 2500...

Oosterse wijsheid over de dood

De Kist, Char en Derek Ogilvie – nog nooit werd er zoveel over de dood gesproken. Toch bevrijd je je zo niet van de angst voor de dood, wist Boeddha al. Goochelaar Hans Kazàn draagt samen met EO-presentator Herman Wegter een doodskist over een...

Publieke rouw

Tot zijn laatste dagen leed de paus voor de ogen van de wereld – maar het sterven zelf mochten we niet zien. Heeft het publieke sterven van de paus, Pim Fortuyn, André Hazes, Theo van Gogh, Claus en Bernhard onze kijk op lijden en dood veranderd? Een...

Socrates' laatste woorden

‘Kriton, we zijn Asclepius een haan schuldig. Geef hem die en verzuim het niet’ - de raadselachtige laatste woorden van Socrates. Waarom sluit hij zijn leven af met een banale opmerking over een openstaande schuld? Hij wist zijn omstanders...

Goed sterven is gewillig sterven

Tussen leven en leer van Seneca gaapt een kloof. De filosoof predikte soberheid, maar was gefortuneerd. Bovendien was hij als Romeins staatsman en opvoeder van Nero zeer machtig. Hij stierf uiteindelijk toch zoals een stoïcijn betaamt: kalm en...