Sigmund Freud

Sigmund Freud legde de basis voor het denken over de menselijke psyche. Het onbewuste en seksuele frustraties spelen in zijn psychoanalyse een belangrijke rol.

Wat is woede eigenlijk?


'Woede is een ongewoon complexe emotie, omdat ze zowel pijn als genot behelst.'  Lees een fragment uit Woede en vergeving van Martha Nussbaum.

Het symbool in de psychoanalyse

Droomt u steeds dat u ergens naartoe wilt lopen, maar niet van uw plaats kunt komen? Dat kan wijzen op het onbewuste gevoel dat u vastloopt in het leven. Dromen staan namelijk symbool voor ons onbewuste, stellen psychoanalytici Sigmund Freud en Carl...

Met Kierkegaard naar Kopenhagen

'Søren Kierkegaard schrijft over zaken die je niet naast je neer kunt leggen, omdat het steeds over jezelf gaat'. Aan het woord is Paul van Tongeren. Zijn publiek: een kleine groep filosofieliefhebbers, afgereisd naar Kopenhagen om zich te verdiepen in...

Wat als... gevangenisstraf niet bestaat, maar alleen therapie?

Iedere week leggen we een gedachte-experiment voor aan een spreker van de Filosofie Nacht. Deze week spreken we met filosoof Paul Moyaert over de vraag: wat als gevangenisstraf niet zou bestaan, maar alleen therapie? ‘Dat is een mooie vraag die vaak...

Sigmund Freud

De ijsbergmetafoor horen we tegenwoordig erg veel. Het deel van onszelf dat we kennen is maar de top van de ijsberg. Het meeste ligt verborgen onder het wateroppervlak. Dat is het onbewuste deel van onze geest. Sigmund Freud was de eerste die deze...

De kunst van het vreedzaam vechten

'Nooit eerder in de geschiedenis zaten de levens van mensen zo vol met conflicten. We moeten voortdurend ons mannetje staan, of ons vrouwtje - op straat, op het werk, in winkels en zelfs thuis. Het gekke is: ondanks al die confrontaties vloeit er maar...

Het symbool bij C.G. Jung

Het begrip ‘symbool’ definiëren is geen eenvoudige zaak. De vrije encyclopedie Wikipedia noemt het symbool ‘een teken, waarbij geen natuurlijke relatie bestaat tussen de representatie van het teken en de betekenis die ermee wordt uitgedrukt’...

Het onbewuste aan de macht

Freud wilde het onbewuste nog onderwerpen. De surrealisten probeerden het juist te bevrijden en tot spreken te brengen - in gedichten, schilderijen en vooral ook in het leven. Freuds mening over het onbewuste stond lijnrecht tegenover die van de...

Het onbewuste

Freud vond het onbewuste een poel van onderdrukte verlangens die ons leven vaak negatief beïnvloeden. Ruim honderd jaar later zijn hersenwetenschappers veel optimistischer over ons onbewuste; het is zelfs slimmer dan ons bewuste deel. Een gesprek met...

Weg met alle taboes! Kan dat wel?

Je werk niet meer aankunnen, geen kinderen kunnen krijgen – zomaar twee taboes uit de onlangs gepubliceerde Taboe Top-Honderd. Steeds vaker horen we dat we al die taboes niet moeten hebben, maar open moeten kunnen zijn over onszelf en de meest intieme...

Freud op zijn divan

De psychiatrie heeft niet zoveel meer op met Freud. Tegelijkertijd verschijnt er wel het ene na het andere boek over Freud en betrappen we onszelf soms op een 'Freudiaanse verspreking'.Sigmund Freud is springlevend. Althans als je afgaat op het aantal...

Honderdvijftig jaar Freud: ‘Het ik is geen baas in eigen huis’

Aan het eind van zijn leven wees Sigmund Freud op de beperkingen van de psychoanalyse als therapie. Maar hij bleef vasthouden aan het idee dat hij een wezenlijke waarheid over de mens had onthuld: het onbewuste heeft ons in zijn greep. ‘Ik had...

Philippe van Haute: 'Ieder mens is onaangepast'

Volgens filosoof en psychoanalyticus Philippe van Haute loopt ieder mens al in zijn vroegste kindertijd een trauma op, omdat hij zich niet volledig kan aanpassen aan de wereld van volwassenen, gevuld met onbegrijpelijke seksuele boodschappen. Over...

Buren

‘Burenruzies zullen vaak wel hun aanleiding vinden in een reële grief, maar hebben vervolgens de neiging om een eigen leven te gaan leiden en geheel uit de hand te lopen.’ Ethicus Frans Jacobs over zijn én onze buren. Een van de merkwaardigste...

Simon Critchley: ‘Humor omringt ons met troost’

Humor heeft veel weg van depressie: je kijkt van buitenaf naar je zelf - als het Überich dat oordeelt over het Ich. Maar bij een depressie zien we onszelf als een waardeloos en nutteloos individu. Humor verzacht daarentegen deze vernietigende...