Filosofie Nacht: Over de grens

Sprekers uit binnen- en buitenland buigen zich deze avond over het thema 'Over de grens'. Op 15 april vindt de Filosofie Nacht plaats in Pakhuis de Zwijger. 

Wat is woede eigenlijk?


'Woede is een ongewoon complexe emotie, omdat ze zowel pijn als genot behelst.'  Lees een fragment uit Woede en vergeving van Martha Nussbaum.

Filosofie Nacht

De Filosofie Nacht is de plek waar filosofie en journalistiek, analyse en actualiteit elkaar treffen. Met denkers uit binnen- en buitenland en in de vorm van lezingen, gesprekken, interviews en workshops buigen we ons over de betekenis en waarde van 'de...

Filosofie Nacht: de culturele route

Weet u al welke programma’s u op de Filosofie Nacht wilt zien? We vragen Lietje Bauwens, organisator van de maand van de filosofie, welke route zij aanbeveelt.   Ik wil u aanraden te beginnen met de lezing van Paul Verhaeghe over intimiteit. De...

Filosofie Nacht: De politiek urgente route

Weet u al welke programma’s u op de Filosofie Nacht wilt zien? We vragen Leon Heuts, hoofdredacteur van Filosofie Magazine, welke route hij aanbeveelt. De geschiedenis van de filosofie heeft prachtige morele theorieën opgeleverd, maar uiteindelijk...

Gevangen in de Computergestuurde Theocratie

‘Burgers zijn bereid om hun vrijheid op te offeren in ruil voor functionaliteit en een vaag gevoel van veiligheid’, zegt hoogleraar datajournalistiek Stefania Milan. Tijdens de Filosofie Nacht gaat zij in gesprek met Huub Dijstelbloem over hacken....

Wat als… je alleen anoniem kan solliciteren?

Iedere week leggen we een gedachte-experiment voor aan een spreker van de Filosofie Nacht. Deze week spreken we met filosoof Fleur Jongepier over de vraag: wat als je alleen anoniem kan solliciteren? ‘Het is een rechtvaardigere manier van...

Leon Heuts: ‘Liefde is altijd onzeker’

De liefde is onzeker. We weten niet of we het zullen vinden en of we gevonden liefde zullen behouden. We weten niet of we de liefde wel volledig ervaren, of dat zij meer voldoening teweeg brengt in een andere relatie. Liefde en onzekerheid zijn...

Weekendlijstje: Over de grens

De Filosofie Nacht met als thema 'over de grens' gaat bijna van start. De beste artikelen hebben wij voor u op een rijtje gezet zodat u zich rustig kunt voorbereiden op deze veelzijdige nacht vol inspirerende colleges van de grootste denkers van...

De DOTTED LINES van de Filosofie Nacht

Zijn die grenzen waar we het voortdurend over hebben eigenlijk wel grenzen of zijn het misschien wel ‘dotted lines’? Volgens de Britse filosoof en kwantumfysicus David Bohm is dat het geval. Hij constateert dat we door het verwarren van solide...

Psychoses: ziek of zinvol?

In het kader van de Filosofie Nacht denken redacteuren Nele Goutier en Leon Heuts na over de grenzen tussen normaal en abnormaal. Het is een grens die Wilma Boevink als patient én promovenda in de psychiatrie, maar wat goed kent. 'Wij patienten...

Turkije Panel: perspectief op minderheden zoals LGBT's in Turkije

Dit jaar werkt de Filosofie Nacht samen met Amnesty International. We vragen daarbij speciale aandacht voor de mensenrechten in Turkije, die onder zware druk staan. Ons Turkije Panel bespreekt elke week een vraag over de situatie in Turkije. Deze week...

Jos de Mul: 'We gaan nieuwe zintuigen creëren'

De intelligentie van de mens heeft zijn eindpunt nog niet bereikt, meent filosoof Jos de Mul. ‘Het koppelen van verschillende breinen, daarin zit de toekomst.’ Verder lezen? Klik op de bijlage.  

Wat als... incest algemeen geaccepteerd was in Nederland?

Iedere week leggen we een gedachte-experiment voor aan een spreker van de Filosofie Nacht. Deze week spreken we met filosoof en Markies de Sade-kenner Maarten Meester over de vraag: wat als incest algemeen geaccepteerd was in Nederland? ‘Laat ik...

Filosofie Nacht – De wereld anders zien

Wij nodigen u uit. Doe op 15 april mee met de Filosofie Nacht. Luister naar inspirerende colleges van de grootste denkers van onze tijd. Ga het gesprek aan. Denk samen na over de thema’s die de toekomst zullen bepalen.  Zie de wereld anders...

Alle Nederlanders zijn Nederlands

‘Ik vind de vraag of ik als blanke Zuid-Afrikaan racistisch ben nogal ironisch. Het is een vraag waaruit aannames blijken die gebaseerd zijn op mijn huidskleur’, antwoordt de Zuid-Afrikaanse Alex op de stelling: ‘Alle witte Zuid-Afrikanen zijn...

Wie wint de Socratesbeker 2016?

‘Flitsend en ongrijpbaar’ noemt Martijn Meijer het boek dat volgens hem dit jaar wordt bekroond met de Socratesbeker. En: het is van de filosoof die volgens Meijer vorig jaar al had moeten winnen.  Als de jury van de Socratesbeker in februari...

Stelling: Je moet altijd streven naar grensoverschrijding

Elize de Mul Promovendus techniekfilosofie ‘Grensoverschrijding’ heeft een negatieve klank. Het doet denken aan een overlopend glas. Uit hun voegen barstende landgrenzen. Morele overtredingen. Voetbalvandalen. Zinloos geweld. De ander belagen of...

Drie vragen aan... Huub Dijstelbloem

‘Grenzen zijn nooit alleen maar open of gesloten. Ze vormen een selectiemechanisme’, aldus Huub Dijstelbloem, hoogleraar filosofie van wetenschap en politiek aan de Universiteit van Amsterdam. Tijdens de Filosofie Nacht gaat hij in gesprek...

Wat als … nationaliteit niet zou bestaan?

Iedere week leggen we een gedachte-experiment voor aan een spreker van de Filosofie Nacht. Deze week spreken we met rechtsfilosoof Nanda Oudejans over de vraag: wat als nationaliteit niet zou bestaan?   Wereldburgerschap ‘Dat we allemaal...

Voorwoord: 'Ik ben geen feminist'

Ik wantrouw mannen die zich feminist noemen. Ik geloof wel dat velen het goed bedoelen, en ook goed doen. Maar een mannelijke feminist is ofwel een patriarchaal figuur in schaapskleren, ofwel een sentimentele man die de zogeheten vrouwelijkheid zegt te...

Turkije Panel: het rechtssysteem van Turkije

Dit jaar werkt de Filosofie Nacht samen met Amnesty International. We vragen daarbij speciale aandacht voor de mensenrechten in Turkije, die onder zware druk staan. Ons Turkije Panel bespreekt elke week een vraag over de situatie in Turkije. Deze week...

Harde grenzen van een denkbeeldige wereld

Ooit zijn staatsgrenzen bedacht, door mensen. Maar we zien ze ondertussen als vanzelfsprekende scheidslijnen. ‘Daardoor vergeten we dat een grens altijd een vraag is’, zegt politiek geograaf Henk van Houtum.   Volgens van Houtum leidt een te...

'Harde grenzen van een denkbeeldige wereld'

Ooit zijn staatsgrenzen bedacht, door mensen. Maar we zien ze ondertussen als vanzelfsprekende scheidslijnen. ‘Daardoor vergeten we dat een grens altijd een vraag is’, zegt politiek geograaf Henk van Houtum.   Hij is een actieve professor,...

Paul Moyaert: ‘Wanen zijn een vorm van zelfgenezing’

‘Tegenwoordig gebruiken psychiaters medicijnen om wanen en hallucinaties van psychiatrisch patiënten te onderdrukken, terwijl we deze juist moeten onderzoeken’, zegt psychoanalyticus Paul Moyaert in de week van de psychiatrie 2016. ‘Ze zijn deel...

Japanse generatiekloof

‘Als je de onuitgesproken regels niet begrijpt, vertelt niemand dat je iets verkeerd doet. Je wordt altijd geacht het te snappen en beleefd te zijn’, zegt de Japanse Asako over de communicatievormen in haar land van herkomst.  Als filosoof en...

Grensgevallen

We kunnen we niet zonder grenzen, ook niet in het denken zelf, zegt Jeroen Hopster. Maar hoe we de grenzen trekken staat niet vast. Wie er mag passeren evenmin.   Vorige maand werd de World Press Photo van 2015 bekendgemaakt. De winnende foto...

‘De grens is meer dan een hek met prikkeldraad’

Vorige maand werd de World Press Photo van 2015 bekendgemaakt. De winnende foto toont een vluchteling, die beschenen door maanlicht een kind onder een hek door tilt. De foto is gemaakt op de grens van Servië en Hongarije. De grens is van prikkeldraad....

De langzame dood van het Vluchtelingenverdrag

Alle vluchtelingen die illegaal de grens oversteken worden teruggestuurd naar Turkije, zo luidt de vluchtelingendeal die afgelopen vrijdag gesloten werd tussen de Europese Unie en Turkije. In ruil daarvoor krijgt Turkije geld voor een...

Turkije Panel: de toekomst van Turkije

Dit jaar werkt de Filosofie Nacht samen met Amnesty International. We vragen daarbij speciale aandacht voor de mensenrechten in Turkije, die onder zware druk staan. Ons Turkije Panel bespreekt elke week een vraag over de situatie in Turkije. Deze...

Turkije Panel: onderbelichte kanten van Turkije

Dit jaar werkt de Filosofie Nacht samen met Amnesty International. We vragen daarbij speciale aandacht voor de mensenrechten in Turkije, die onder zware druk staan. Ons Turkije Panel bespreekt elke week een vraag over de situatie in Turkije. Deze week...

Wat als... je alleen maar kan daten via Tinder?

Iedere week leggen we een gedachte-experiment voor aan een spreker van de Filosofie Nacht. Deze week spreken we met filosoof en literatuurwetenschapper Simone van Saarloos over de vraag: wat als je alleen maar kan daten via Tinder? ‘Wat de...

Turkije Panel: veranderingen sinds Erdogan

Dit jaar werkt de Filosofie Nacht samen met Amnesty International. We vragen daarbij speciale aandacht voor de mensenrechten in Turkije, die onder zware druk staan. Ons Turkije Panel bespreekt elke week een vraag over de situatie in Turkije. Deze week...

Turkije Panel: de invloed van Turkije op werk

Dit jaar werkt de Filosofie Nacht samen met Amnesty International. We vragen daarbij speciale aandacht voor de mensenrechten in Turkije, die onder zware druk staan. Ons Turkije Panel bespreekt elke week een vraag over de situatie in Turkije. Deze week...

Wat als... gevangenisstraf niet bestaat, maar alleen therapie?

Iedere week leggen we een gedachte-experiment voor aan een spreker van de Filosofie Nacht. Deze week spreken we met filosoof Paul Moyaert over de vraag: wat als gevangenisstraf niet zou bestaan, maar alleen therapie? ‘Dat is een mooie vraag die vaak...

Amnesty International pleit voor een eerlijk proces

‘Mensenrechten zijn op papier wel gewaarborgd, maar in de praktijk is dit niet altijd zo’, zegt Laurien de Vos, Turkije coördinator bij Amnesty International. Zij stuurt verschillende observatoren aan die plaatsnemen bij Turkse rechtszaken. Zo hoopt...

De virtuele mens

‘Al voor de digitale revolutie was er een virtueel aspect aan ons leven’, stelt André Nusselder. In zijn proefschrift bespreekt hij de invloed van computers op het menselijk bestaan. U zegt dat de werkelijkheid ook vóór de computer al virtueel...

Alan Turing: computers hebben geen persoonlijkheid

Op 23 juni 2012 was het precies honderd jaar geleden dat Alan Turing werd geboren. Turing is de geestelijk vader van de computer en de kunstmatige intelligentie. Hij droomde van een machine die kan denken zoals de mens. In december 2011 werd in...

'Computers zullen ons nooit uitroeien'

Eerst vroegen we waarin de mens verschilt van het dier. Nu waarin wij verschillen van computers, stelt filosoof en computerdeskundige Brian Christian. In therapie bij een computer? Het lijkt een scène uit een sciencefictionverhaal of een uitgangspunt...

Het goede, ware & schone: Femke Halsema

Femke Halsema verklaarde 'links liberaal' te zijn, en prompt viel men over haar heen. Liberalisme, vrijheid - dat is toch VVD? Nee dus, zegt de fractievoorzitter van GroenLinks, tevens criminoloog: 'Rechtse denkers maken van vrijheid een modewoord, maar...

Bert Keizer: Robots

Mensen zijn dol op bedreigingen. Ebola, vogelgriep, aids (maar die is weer weg), de Russen (weer terug), en dan nu robots. De vrees is dat deze ijskonijnen ons de planeet af gaan werken. ‘Mensen die beperkt worden door de langzame biologische evolutie...

Grenzen verleggen

Een traditie wegzweten ‘Vandaag ga je toch niet hardlopen, met zulk rotweer?’ Vraag van een collega aan een andere collega. ‘Natuurlijk wel,’ klonk het antwoord. ‘Net met dit regenweer vind ik het heerlijk om er eens tegenaan te gaan.’ Dat...

Het vormgeven van liefde

Als freelancer word ik elke dag opnieuw wakker in de leegte. Niet dat er geen continue stroom aan mailtjes en deadlines is, maar het is aan mij de taak om – zonder toezichthouder – mijn dag vorm te geven. Dat doe ik nu twee jaar en er is nooit iemand...

Marli Huijer: ‘Discipline kan onze vrijheid waarborgen’

Jarenlang stond voor veel filosofen het streven naar persoonlijke vrijheid voorop, maar filosoof Marli Huijer ziet een ommekeer. ‘Steeds meer denkers zijn op zoek naar matiging.’ Marli Huijer heeft net een nieuwe hond, een puppy die nog afgericht...

Alles gaat op elkaar lijken

Hoe rationeler de wereld wordt, des te minder kunnen we nog grenzen trekken tussen mens en dier, echt en nep, en dood en leven. René Munnik legt in zijn nieuwe boek uit hoe dat komt. Kunnen machines denken? Kunnen ze slimmer worden dan een mens? En...

Grenzen aan de persvrijheid?

Censuur wil de Britse filosofe Onora O’Neill niet. Maar de persvrijheid is zeker niet zonder problemen. ‘Journalisten zijn machtige mensen, en moeten ook als zodanig worden beoordeeld.’ Onora O’Neill durft een heikel punt aan te pakken: de...