Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

IJzeren Lijst

Welk filosofieboek zou ieder weldenkend mens gelezen moeten hebben om de wereld van nu beter te begrijpen? In dit dossier leest u een inleiding op de tien belangrijkste titels uit de geschiedenis van de filosofie.

Filosofie Abonnement

Plato's ideale staat

‘Tenzij filosofen koningen worden, zullen steden nooit van hun kwellingen bevrijd worden’, schrijft de Griekse filosoof Plato (427-347 v.Chr.) in Politeia (rond 380 v.Chr.). Dit hoofdwerk van de meest invloedrijke denker in de westerse filosofie bestaat uit drie... Lees verder

IJzeren Lijst 1. De Ethica van Aristoteles

‘Deugdelijk handelen is de weg naar geluk’, schrijft de Griekse filosoof Aristoteles (384-321 v.Chr.). In zijn werk over ethiek – de Ethica Nicomachea (350 v.Chr.) – legt hij uit hoe je een gelukkig leven kunt leiden, volgens hem het ultieme streven van elk mens.... Lees verder

Aristoteles

Historisch profiel: Aristoteles ontleedt de wereld

Pieter Hoexum

Aristoteles staat bekend als een van de grootste filosofen. Maar hij kijkt naar de wereld als een bioloog. Op Lesbos ontleedde hij inktvissen, zoekend naar de ziel van de natuur. Het eiland Lesbos stond in de Oudheid al bekend om zijn weelderige natuur en is nog... Lees verder

IJzeren Lijst 2. Kritik der reinen Vernunft van Immanuel Kant

'Wat kan ik weten?', vraagt de Duitse filosoof Immanuel Kant (1724-1804) zich eind achttiende eeuw af. Hij besluit op zoek te gaan naar de betrouwbaarheid en de grenzen van onze kennis. Zijn bevindingen zetten de wereld op haar kop: het gaat er niet langer om hoe zij is,... Lees verder

Immanuel Kant

De wereld zien is haar veranderen

De rationalist meent dat de wereld met alleen de rede te doorgronden is, de empirist zegt dat alle kennis gefundeerd is op ervaring. Volgens Kant (1724-1804) zitten ze er allebei naast. Feit blijft, zegt hij, dat we objecten door onze zintuigen kunnen waarnemen, maar we... Lees verder

Plato

IJzeren Lijst 3. Politeia van Plato

‘Tenzij filosofen koningen worden, zullen steden nooit van hun kwellingen bevrijd worden’, schrijft de Griekse filosoof Plato (427-347 v.Chr.) in Politeia (rond 380 v.Chr.). Plato was dichter totdat hij op twintigjarige leeftijd Socrates ontmoette; vanaf dat moment... Lees verder

Plato was geen democraat

Niet alleen speelde de filosofie amper een rol in de totstandkoming van de democratie, zoals classicus Anton van Hooff laat zien. Het was zelfs zo dat de nieuwe staatsvorm kon voortbestaan ondánks de filosofie.De term valt vrijwel onvermijdelijk als er verkiezingen... Lees verder

IJzeren Lijst 4. A Theory of Justice van John Rawls

‘Het goede is de bevrediging van een rationeel verlangen’, volgens de Amerikaanse filosoof John Rawls (1921-2002). Hij zorgde in 1971 voor een ommezwaai in de politieke filosofie met zijn boek A Theory of Justice. In dit werk gaat Rawls op zoek naar de principes van... Lees verder

John Rawls

De maakbare wereld van Rawls

Met de vertaling van Rawls Theorie van rechtvaardigheid is een werk toegankelijk gemaakt dat regelmatig door Nederlandse politici wordt aangehaald. Hij heeft er twintig jaar aan gewerkt, maar het resultaat was er dan ook naar. John Rawls’ Theorie van... Lees verder

IJzeren Lijst 5. Meditaties van René Descartes

‘Ik denk, dus ik ben’. Dankzij deze woorden werd de Franse filosoof René Descartes (1596-1650) een van de meest geciteerde filosofen. Hij kwam tot deze conclusie in zijn Meditaties (1641), waarmee hij op nummer vijf van de IJzeren Lijst staat. In het werk vraagt... Lees verder

René Descartes

Op de snijtafel van Descartes

Maarten Meester

Ben ik mijn lichaam? Ben ik mijn geest? Pas op de operatietafel begreep Maarten Meester de filosofie van Descartes. Pas op de snijtafel van de arts die mij zou steriliseren, begon ik iets van Descartes’ Over de methode te begrijpen. Daarvoor had ik docenten horen... Lees verder

IJzeren Lijst 6. The Open Society van Karl Popper

‘De poging om de hemel op aarde te maken brengt altijd de hel voort’, volgens de Oostenrijks-Britse filosoof Karl Raimund Popper (1902-1994). Hij is van grote invloed geweest op het gebied van wetenschap en politiek. Op nummer zes van de IJzeren Lijst staat The Open... Lees verder

Karl Popper

Karl Popper over de culturele en technologische evolutie

'Een van de grote voordelen van mijn ouderdom is dat ik denk dat onze wereld en de daarin aanwezige mensen allebei geweldig zijn. Ik weet dat er ook veel slechte dingen in onze wereld zijn, maar toch is deze wereld nog steeds de beste die er ooit in de geschiedenis... Lees verder

IJzeren Lijst 7. Symposium van Plato

‘Het gaat niet om de schoonheid die je hebt, maar de schoonheid die je verlangt', schreef de Griekse filosoof Plato (427-347 v. Chr.). Hij was leerling van Socrates, leraar van Aristoteles en een van de meest invloedrijke denkers in de westerse filosofie. Bekend is de... Lees verder

Kuisheid maakt aantrekkelijk, en andere lessen van Plato

Van Plato leer je waarom Paul de Leeuw veel te veel verdient, en waarom een lelijke man toch de mooiste jongens krijgt door kuisheid te veinzen. Frank en Maarten Meester kiezen favoriete passages uit het werk van Plato, ter gelegenheid van het voltooien van de eerste... Lees verder

IJzeren Lijst 8. Das Kapital van Karl Marx

‘Het komt er niet op aan de wereld te begrijpen, maar om haar te veranderen’, aldus Karl Marx (1818-1883). Marx was een Duits filosoof, econoom en socioloog en heeft met zijn werk de wereld beslissend beïnvloed, overigens veelal op een manier waar hij zelf niet... Lees verder

Karl Marx

'Het zal mij aan mijn reet roesten wat Marx zegt'

Marx is door de SP ‘de partij uitgeflikkerd’. Toch zegt SP-voorman Jan Marijnissen: ‘Hij maakte duidelijk dat de kwestie niet zozeer is of mensen goed of slecht zijn, maar hoe de samenleving is georganiseerd.’   Ja, hij had de IJzeren Lijst van... Lees verder

IJzeren Lijst 9. The Human Condition van Hannah Arendt

‘De wereld wordt niet bewoond door de Mens, maar door mensen’, aldus Hannah Arendt (1906-1975), een van de belangrijkste politieke filosofen uit de twintigste eeuw. De joodse filosoof werd vooral bekend door haar verslag van het proces van oorlogsmisdadiger Adolf... Lees verder

Hannah Arendt

Maarten van Rossem: ‘Arendt was niet te lullig om zeer impopulaire standpunten in te nemen’

‘Zij liet geregeld zien dat standpunten waar ik uit politiek correcte overwegingen voor was, eigenlijk onaantrekkelijk en onjuist waren.’ Maarten van Rossem over de originaliteit van Hannah Arendt. ‘Iemand vroeg me eens: wie zijn uw helden? Nu vind ik dat een... Lees verder

IJzeren Lijst 10. De Ethica van Spinoza

Benedictus de Spinoza is één van de bekendste Nederlandse filosofen. De zeventiende-eeuwse denker stond in zijn tijd bekend als zeer controversieel. Zo voltooide hij zijn hoofdwerk, de Ethica Ordine Geometrico Demonstrata  (Ethiek volgens een geometrische methode... Lees verder

Benedictus de Spinoza

'Het verschil tussen mens en steen is niet zo groot'

‘Mensenrechten bestaan niet volgens Spinoza’ zegt geschiedfilosoof Henri Krop, auteur van het pas verschenen werk Spinoza. Een paradoxale icoon van Nederland. Maar dat maakt hem precies tot een interessante filosoof. Krop: ‘Spinoza argumenteert in... Lees verder

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.