Het kwaad

Wat bedoelen we precies wanneer we over het kwaad spreken? En wat zegt de manier waarop we met het kwaad omgaan over onszelf en de wereld om ons heen?

Wat is woede eigenlijk?


'Woede is een ongewoon complexe emotie, omdat ze zowel pijn als genot behelst.'  Lees een fragment uit Woede en vergeving van Martha Nussbaum.

Susan Neiman: 'Moraal is het beste middel tegen het kwaad’

De Amerikaans-joodse Susan Neiman beweegt zich tussen drie naties: Amerika, Israël en Duitsland. Een gevoelige combinatie, zeker in deze tijd. Vorig jaar verscheen van haar het provocerende Evil in Modern Thought. Een gesprek over het denken, het kwaad...

Het kwaad: banaal of demonisch?

Was nazi-beul Eichmann slechts een gehoorzame ambtenaar die bevelen opvolgde? Of was hij het radicale kwaad? Vijftig jaar na zijn executie laait het debat weer op. ‘De banaliteit van het kwaad’ van de Duits-Joodse filosoof Hannah Arendt – een...

‘Ik wil niet worden aangeraakt door het kwaad’

‘We hebben monsters nodig om zelf goed te kunnen zijn’, Heikelien Verrijn Stuart, chroniqueur van het Joegoslavië Tribunaal, over onze worsteling met het dilemma Slobodan Milosevic - monster of mens? En over de parallel met Hannah Arendt,...

Banaliteit van het kwaad

Banaliteit van het kwaad Hannah Arendt (1906-1975) Veel kwaad is nauwelijks te herleiden tot dieperliggende drijfveren, zoals haat. Wat is het? Voor het kwaad zijn geen dieperliggende drijfveren als haat nodig. Gedachteloosheid volstaat. Wat...

Michael Walzer: 'We zijn medeplichtig aan het kwaad in de wereld'

Het komt erop aan de wereld te veranderen, vindt de Amerikaanse denker Michael Walzer. Hij spoort zijn lezers aan om hun verantwoordelijkheid te nemen, ook voor zaken die ver van hun bed zijn. Zijn leven is nauwelijks veranderd sinds hij met pensioen is...

Was Arendt zelf het kwaad?

Hannah Arendt was op z’n best een crypto-antisemiet, betoogt de Amerikaanse historicus Bernard Wasserstein. Twee filosofen geven hem weerwoord. Wie op 3 december 2008 aanwezig was bij de Hannah Arendt-lezing, had zomaar kunnen denken dat hij in een...

De verlichting en de problematiek van het kwaad

Met de verlichting komt de mens centraal te staan als de verantwoordelijke in het spanningsveld van vrijheid en determinisme. Daarmee dreigt hij zich ook de schuld van alle kwaad op de hals te halen en wordt de theodicee een antropodicee. Hij kan daar op...

Lissabon – Auschwitz – 11 september

Volgens de geschiedenis van het kwaad begint de moderne tijd in 1755 bij de aardbeving van Lissabon en eindigt deze twee eeuwen later in Auschwitz. Na 11 september 2001 zijn we een nieuw tijdperk ingegaan – dat van het ouderwetse kwaad in een nieuwe...

Schopenhauer: egoïsme, kwaadaardigheid & medelijden

We worden gedreven door blind egoïsme, volgens Schopenhauer. Wat blijft er dan nog over voor de ethiek? Niet veel, maar Schopenhauer doet een beroep op het medelijden, met mens én dier. Arthur Schopenhauer, dit jaar 150 jaar dood, liet de mensheid...