Descartes

De waarheid vond de Franse filosoof René Descartes door twijfel. Niets blijkt zeker, zo stelde hij, behalve dat alles te betwijfelen is. Zijn conclusie 'ik denk, dus ik ben', werd zijn beroemdste uitspraak. Nog altijd wordt hij beschouwd als de vader...

Wat is woede eigenlijk?


'Woede is een ongewoon complexe emotie, omdat ze zowel pijn als genot behelst.'  Lees een fragment uit Woede en vergeving van Martha Nussbaum.

René Descartes

"Cogito ergo sum." (Ik denk, dus ik ben)  "Besluiteloosheid is de laagste graad van vrijheid."René Descartes is de eerste filosoof van het zeventiende-eeuwse rationalisme, waartoe ook Spinoza en Leibniz behoren. Descartes wordt beschouwd als de...

Scheiding van lichaam en … schedel?

Na zijn dood is de schedel van Descartes van de rest van zijn lichaam gescheiden, vertelt Russell Shorto in zijn boek De botten van Descartes. Een ironisch lot voor de denker die beroemd werd vanwege zijn geloof in een strikte scheiding tussen lichaam en...

Wanneer is iets waar, wanneer waarschijnlijk?

Wat kun je doen als je zelf, of als een ander aan je deskundigheid twijfelt? Je kunt het gedachte-experiment van Descartes voltrekken. Door te twijfelen aan alles, kun je er achter komen wat waar is en wat slechts waarschijnlijk. Bijna iedereen neemt...

Damon Young: 'We denken vaak met ons hele lichaam'

Chad is de fitnessinstructeur in de film Burn After Reading van de gebroeders Coen. Hij is een fictief personage, maar we herkennen hem onmiddellijk: gespierd, knap, energiek en altijd positief – en zo dom als een vat ruwe olie. Chad is eigenlijk...

Grenzen aan de maakbaarheid

In het kunstwerk ‘The reincarnation of St. Orlan’ verbeeldt de Franse kunstenares Orlan de consequenties van de gedachte dat het menselijk lichaam construeerbaar zou zijn. Maar haar werk maakt tevens duidelijk waar de grenzen van die maakbaarheid...

IJzeren Lijst 5. Meditaties van René Descartes

‘Ik denk, dus ik ben’. Dankzij deze woorden werd de Franse filosoof René Descartes (1596-1650) een van de meest geciteerde filosofen. Hij kwam tot deze conclusie in zijn Meditaties (1641), waarmee hij op nummer vijf van de IJzeren Lijst staat. In...

Op de snijtafel van Descartes

Ben ik mijn lichaam? Ben ik mijn geest? Pas op de operatietafel begreep Maarten Meester de filosofie van Descartes. Pas op de snijtafel van de arts die mij zou steriliseren, begon ik iets van Descartes’ Over de methode te begrijpen. Daarvoor had ik...

Descartes en de vergiftigde hostie

René Descartes stierf in Stockholm, op 11 februari 1650. Hij was 53 jaar. Zat de katholieke kerk dan toch achter zijn dood, vragen Frank en Maarten Meester, auteurs van Descartes’ dochter. Al beschouwen veel van zijn tijdgenoten hem als een ketter,...

Descartes’ bewijs voor het bestaan van de ziel

In de zeventiende eeuw bewees Descartes dat de onstoffelijke ziel bestaat. Zijn bewijs blijft overtuigend, ook nu hersenscans ons zouden laten zien dat al ons denken materieel is. Is er dan toch leven na de dood? Wie Eindeloos bewustzijn van...

Moraal met een wiskundig fundament

De twee voorliefdes van Descartes, wiskunde en ethiek, lijken onverenigbaar. De grondslagen van de wiskunde zijn stevig, maar slechts nuttig voor technische doeleinden; de geschriften over ethiek werden voorgesteld als ‘schitterende...

Zeker weten? De experimentele twijfel van René Descartes

Er zijn al zoveel theorieën! En bij elke nieuwe wetenschappelijke vondst ontstaat direct een algehele sfeer van discussie en onenigheid. Hoe kunnen we met ons gezonde verstand zo goed mogelijk de ware en de onware theorieën van elkaar...

Descartes: onderwijshervormer

Wat bezielt iemand die een belangrijk deel van zijn leven besteedt aan het bewijzen van z'n eigen denken, een verborgen god en het bestaan van de materiële wereld? René Descartes(1596-1650) zocht naar een efficiënte structuur voor onderzoek en...