Arendt & Eichmann

Handelen we vooral uit automatisme en zijn onze gedachten slechts een rechtvaardiging achteraf? De filosofie die Hannah Arendt rond het Eichmann proces ontwikkelde, roept deze en vele andere vragen over onze vrije wil op.

Wat is woede eigenlijk?


'Woede is een ongewoon complexe emotie, omdat ze zowel pijn als genot behelst.'  Lees een fragment uit Woede en vergeving van Martha Nussbaum.

4 vragen aan... Bo Tarenskeen

‘Handelen we vooral uit automatisme, en zijn onze gedachten slechts rechtvaardigingen achteraf? Theatermaker en filosoof Bo Tarenskeen over  EICHMANN, een opera over de vrije wil. 1. Wat kan ik weten? ‘Theater is juist een plek voor...

Eichmann opera, een theatrale zoektocht naar de vrije wil

Bestaat de vrije wil? Volgens filosoof Joke Hermsen is daar geen twijfel aan: ‘Iemand als Dick Swaab, met zijn boek We zijn ons brein, reduceert de mens tot zijn fysionomie, waarmee hij de mens feitelijk ont-menselijkt. En het enge is dat toch veel...

Was Arendt zelf het kwaad?

Hannah Arendt was op z’n best een crypto-antisemiet, betoogt de Amerikaanse historicus Bernard Wasserstein. Twee filosofen geven hem weerwoord. Wie op 3 december 2008 aanwezig was bij de Hannah Arendt-lezing, had zomaar kunnen denken dat hij in een...

Banaliteit van het kwaad

Banaliteit van het kwaad Hannah Arendt (1906-1975) Veel kwaad is nauwelijks te herleiden tot dieperliggende drijfveren, zoals haat. Wat is het? Voor het kwaad zijn geen dieperliggende drijfveren als haat nodig. Gedachteloosheid volstaat. Wat...

Stine Jensen: Arendt - the movie

Ik heb maar weinig bewegende beelden van Hannah Arendt gezien. Eigenlijk maar één fragment. Ik heb een aantal foto’s gezien en geen biografie gelezen. Echt een beeld van hoe zij als persoon was heb ik dus niet. En toch klopte de Hannah Arendt uit de...

Het kwaad: banaal of demonisch?

Was nazi-beul Eichmann slechts een gehoorzame ambtenaar die bevelen opvolgde? Of was hij het radicale kwaad? Vijftig jaar na zijn executie laait het debat weer op. ‘De banaliteit van het kwaad’ van de Duits-Joodse filosoof Hannah Arendt – een...

Heideggers getalenteerde studente

Zelfs als Hannah Arendt een bekend filosofe is geworden, zal Heidegger haar blijven zien als een studente. Waar in hun eerste brieven alles draait om hun liefde, overheerst later de afstandelijkheid. ‘Dé grote filosofische liefdesaffaire van de...

‘De slechtaards die gelukkig zijn’

Heeft de Tweede Wereldoorlog aangetoond dat moraal inwisselbaar is? Hannah Arendt over goed en fout in de oorlog.   In onze kille tijden verwijst het begrip ‘(eigen) verantwoordelijkheid’ op de eerste plaats naar hoe men anderen in de kou...

Hannah Arendt: Liefde voor de wereld

Na een geheime affaire met haar leermeester Heidegger schrijft Hannah Arendt: ‘Wanneer de liefde zich niet aan de wereld mag tonen, verdwijnt het onderscheid tussen verbeelding en werkelijkheid.’ Ze zou een leven lang strijden tegen ...

Hannah Arendt - durft te denken

Hoe kan iemand tijdens het middageten vol overtuiging luisteren naar Mozart en vervolgens een decreet tekenen voor het transport van duizend joden naar Theresienstadt? Volgens Hannah Arendt was Eichmann geen monster, maar slechts een ambtenaar die...

‘Ik wil niet worden aangeraakt door het kwaad’

‘We hebben monsters nodig om zelf goed te kunnen zijn’, Heikelien Verrijn Stuart, chroniqueur van het Joegoslavië Tribunaal, over onze worsteling met het dilemma Slobodan Milosevic - monster of mens? En over de parallel met Hannah Arendt,...