Filosofie en actualiteit

Hoe kunnen we de problemen die in de wereld spelen op een filosofische manier duiden? In dit dossier geeft filosofie.nl een blik op het nieuws.

Wat is woede eigenlijk?


'Woede is een ongewoon complexe emotie, omdat ze zowel pijn als genot behelst.'  Lees een fragment uit Woede en vergeving van Martha Nussbaum.

Actualiteit op de filosofische snijtafel

Het nieuws heeft geen geheugen. Wat vandaag groot wordt gebracht, kan morgen alweer zijn vergeten. Wie alleen het dagelijkse nieuws volgt, hopt zo van bericht naar bericht zonder een diepere samenhang te zien. Terwijl juist die samenhang het meest...

Wilders’ filosofen

Advocaat Geert-Jan Knoops haalde in zijn pleitnota tijdens het proces Wilders enkele filosofen aan. Verder wil hij gebruikmaken van de kennis over de vrijheid van meningsuiting van filosoof Paul Cliteur, hoogleraar encyclopedie van de rechtswetenschap....

‘Aanslagen zullen vaker gebeuren’

‘Terreur legt de samenleving lam, maar niet door middel van persoonlijke angst. Die heb je vooral als het je overkomt. De rest van de samenleving vindt het naar en gaat weer door’, zegt Bert van den Brink, hoogleraar politieke filosofie in Utrecht,...

Rousseau: Wilders’ advocaat?

Wilders’ advocaat Geert-Jan Knoops haalde in zijn pleitnota de filosofen Hobbes, Locke en Rousseau aan. Knoops wilde met hun ideeën over vrijheid van meningsuiting het debat over deze vrijheid verbreden. ‘Pure autoriteitsargumentatie’, zegt Bert...

Rambam

‘Politiek en pers kunnen de rambam krijgen. Neem zelf lekker afstand van jullie lafheid en verraad van Nederland aan de islam. Sukkels.’ Was getekend: Geert Wilders. Wat is die rambam eigenlijk, die politiek en pers krijgen van Wilders? Ik weet niet...

#zeghet

In een moedige column in Metro onderzoekt James Worthy of hij bij vrouwen weleens seksuele grenzen heeft overschreden. Aanleiding is #zeghet, de hashtag waarmee vrouwen – en ook enkele mannen – twitteren over persoonlijke ervaringen met seksueel...

Geen foto

Boven dit stukje had de foto kunnen staan van het dode kindje Aylan Kurdi, dat aanspoelde aan de kust bij Bodrum. Journalistiek gezien is er geen enkele reden om het niet te doen. De schokkende foto is viral gegaan op sociale media, verschillende kranten...

Waarom de V&D immoreel is

Enkele keren per jaar heb ik op maandagochtend een vergadering in het zalencentrum van V&D in Utrecht. Omdat de winkel dan nog niet open is, moeten vroege vergaderaars gebruik maken van de personeelsingang. De eerste keer dat ik in de voetsporen van...

De rechter begrijpt niets van moderne kunst

Een Antwerpse rechter oordeelde gisteren dat schilder Luc Tuymans zich schuldig heeft gemaakt aan plagiaat, zo meldt de Volkskrant. De Standaard fotograaf Katrijn van Giel heeft hem voor het gerecht gedaagd, omdat ze vindt dat Tuymans met het werk ‘A...

Na Charlie Hebdo

Miljoenen mensen gingen na de aanslagen de straat op uit naam van de vrijheid. ‘De verbondenheid met die idealen is oprecht’, reageert Bert van den Brink. Helaas ‘zijn ze weerloos tegen terreurdaden.’ ‘De aanslag op Charlie Hebdo was een...

De wanhoop van een tbs’er

De tot levenslang veroordeelde Belgische tbs’er Frank van den Bleeken (51) zit al dertig jaar vast. Toen duidelijk werd dat hij nooit meer een voet buiten de gevangenis zou zetten en geen psychiatrische behandeling kreeg, verzocht hij om euthanasie. Na...

Waarom martelen verkeerd is

Volgens redacteur Leon Heuts is er een overeenkomst tussen martelen en verkrachting: wie het overkomt, voelt zich verraden door zijn eigen lichaam. Als zelfbeschikking de belangrijkste waarde is van een rechtsstaat, dan is martelen de grootste...

Moderne barbarij

De Islamitische Staat (IS) past in geen enkel bekend verhaal over de ontwikkeling van de moderne wereld. De organisatie stelt ons volgens John Gray voor een angstwekkende uitdaging. De snelle opmars van de Islamitische Staat (IS) in Irak heeft geleid...

Wanneer ben je Nederlander?

Wanneer ben je Nederlander? Dat vraagt redacteur Leon Heuts zich af, nadat Ehsan Hemayat, een perfect geïntegreerde Afghaan met een generaal pardon, nog steeds geen Nederlands paspoort krijgt. Wanneer ben je eigenlijk een Nederlander? Volgens...

Foley’s hoofd en de morele onderbuik

Het beeld van James Foley’s op handenzijnde onthoofding wekt een gevoel van morele walging op. Maar zijn gevoelens wel de juiste morele raadgever?    De dag dat James Foley de keel werd doorgesneden, bombardeerde Israël het huis van...

Ongrijpbare vijand

Drones, cyberaanvallen, terreuraanslagen: nergens zijn we nog veilig voor onzichtbare vijanden, schrijft Ivana Ivkovic. Hoe krijgen we nog grip op de diffuse moderne oorlog? Een tijdje na de NAVO-bombardementen op Servië in 1999 bezocht ik Belgrado....

Rouw

Je hoort vaak dat als iemand zijn verdriet een plaats heeft weten te geven, hij het ook heeft verwerkt. Ik denk dat dit niet zo hoeft te zijn. In tegendeel – je geeft verdriet een plaats omdat het te groot is om zo maar te kunnen verwerken. Op deze...

Waarom het gesol met lichamen een misdaad is

Een van de grootste misdaden is de ontkenning dat een mensenleven betekenis heeft, alsof het niet meer is dan een steen. Of misschien moeten we het omdraaien, en is een van de grootste misdaden juist de bevestiging dat een mensenleven geen betekenis...

Longread: We weten het wel, maar beseffen het niet

Miljoenen mensen in de Balkan zijn getroffen door overstromingen. Maar de ramp gaat ons niet aan, en echt ongerust over klimaatverandering zijn we nog steeds niet. Een filosofische reportage vanuit het stadje Obrenovac. We bieden u deze longread in...

Promovendum vernedert

‘To value a man at a high rate is to honour him; at a low rate is to dishonour him’, schrijft de zeventiende-eeuwse politiek filosoof Thomas Hobbes in Leviathan. Ik dacht aan het citaat toen ik langs een billboard liep met daarop reclame voor...

‘We moeten begrijpen waarom en hoe Rusland anders is’

Nu na de antiterreuroperatie van het Oekraïense leger tegen Russische separatisten de situatie in Oekraïne dreigt te escaleren, is de vraag wat Poetin en Rusland willen meer dringend dan ooit. Politiek filosoof Evert van der Zweerde is momenteel in...

Margalit over Israël: status quo staat vrede in de weg

Voor Israël en Palestina lijkt een tweestatenoplossing verder weg dan ooit. Een gevolg van heilig vasthouden aan het eigen gelijk? De Israëlische politiek filosoof Avishai Margalit ziet het huidige probleem anders. ‘We durven de status quo niet los...