Zorgplicht

De nieuwe editie van Wijsgerig Perspectief gaat over de zorgplicht. Het gebeurt niet vaak dat filosofie een directe betekenis krijgt voor ‘trending topics’ aan de keukentafel in gewone gezinnen. Maar de Nederlandse overheid heeft dat voor elkaar gekregen met haar besluit om langer thuiswonen van ouderen te bevorderen en te bezuinigen op zorginstellingen en pleegzorg.

Vanaf 1 januari 2015 wordt bovendien de verantwoordelijkheid voor dat beleid aan de gemeenten overgedragen, waarbij in veel gevallen het budget van die gemeenten niet toereikend is om huishoudelijke hulp te bekostigen. Verwacht wordt dat de ‘omringende’ eigen kracht van kinderen en buren in het gat zullen springen. Is er een kind dat de was kan doen?

Nadenken over de aard, rechtvaardiging en reikwijdte van de plichten van kinderen is in het huidige tijdsgewricht van groot belang. Niet elke ervaren plicht is ook werkelijk een plicht in de strikte zin dat iedereen ‘eraan moet geloven’. Aan de andere kant kunnen mensen plichten hebben die ze niet ervaren maar waarvan ze met argumenten misschien wel overtuigd kunnen worden. En mensen met een groot plichtsbesef kunnen de dupe worden van hun onvermoeibare inzet. Met de artikelen in dit nummer willen we bijdragen tot verdieping en verrijking van de centrale ethische vragen in dit debat. Hoe verhoudt het nieuwe zorgbeleid, bedacht aan de reken- en tekentafel van de overheid, zich tot de morele intuïties en overwegingen aan de keukentafel? Hoe kan in de afstemming tussen geplande zorg en ervaren behoeften en mogelijkheden, de zorg voor ouders kwalitatief goed, rechtvaardig en naar draagkracht worden georganiseerd?