Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

donderdag 22 januari 2015

De rechter begrijpt niets van moderne kunst

Thijs Lijster

Een Antwerpse rechter oordeelde gisteren dat schilder Luc Tuymans zich schuldig heeft gemaakt aan plagiaat, zo meldt de Volkskrant. De Standaard fotograaf Katrijn van Giel heeft hem voor het gerecht gedaagd, omdat ze vindt dat Tuymans met het werk ‘A Belgian politician’ een letterlijke kopie heeft gemaakt van haar foto van Jean-Marie Dedecker. De rechter heeft haar in het gelijk gesteld: Tuymans’ werk kan volgens hem niet voor een parodie doorgaan, en daarom wordt hem verboden het schilderij nog langer tentoon te stellen.

Het is op z’n zachtst gezegd een opmerkelijke uitspraak tegen een schilder die zich in zijn werk regelmatig baseert op bestaand beeldmateriaal. Een bekend voorbeeld is ‘Der Architekt’, waarop we een skiër zien die juist gevallen is en wat verdwaasd om zich heen kijkt. De titel verwijst naar de herkomst van het schijnbaar onschuldige beeld: een filmstill uit een wintersportvakantievideo van nazi-kopstuk Albert Speer. Zo wordt de afbeelding van een onbenullige figuur in de sneeuw ineens uiterst beladen.

Kopiëren, verwijzen, parodiëren, knippen en plakken – het zijn werkwijzen die verbonden zijn met de hedendaagse kunst. Surrealisten en dadaïsten plakten al krantenknipsels, snoeppapiertjes en treintickets in hun collages. Roy Lichtenstein en Andy Warhol gebruikten beelden uit populaire cultuur en advertenties voor hun werken. Sherrie Levine ging misschien wel het verste in haar werk ‘After Walker Evans’ (1979); foto’s van Walker Evans die zij opnieuw fotografeerde. Volgens filosoof Maarten Doorman is dit kunstwerk van Levine juist uiterst origineel, omdat haar werkwijze niet opnieuw gekopieerd kan worden.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden