Home ‘De mens lijdt onder haar verlangens’

‘De mens lijdt onder haar verlangens’

Door Hannah Achterbosch op 04 juni 2021

‘De mens lijdt onder haar verlangens’
Cover van 06-2021
06-2021 Filosofie magazine Lees het magazine

Willemiek Kluijfhout is filmregisseur. Onlangs ging haar documentaire The Taste of Desire in wereldpremière. Hierin onderzoekt ze de menselijke verlangens aan de hand van de oester.

Beeld Martin Dijkstra

Wat kan ik weten?

‘Door naar een oester te kijken kom je veel te weten over de mens. Of je er nou veel van houdt of het heel vies vindt, het eten van de oester laat niemand onberoerd. De psychoanalyticus Nigel Moore verklaart dat door te stellen dat het eten van een oester zowel afschuw als een positieve spanning oproept – je eet tenslotte een levend wezen. Chef-kok Olivier Roellinger is van mening dat de oester ons verbindt met ons verre verleden, omdat ze sinds de prehistorie niet van smaak is veranderd. Op de oester projecteren we zo allerlei menselijke beelden en verlangens. Dat zegt meer over ons dan over die oester.’

Wat moet ik doen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

‘Het is belangrijk om te beseffen dat wat we eten niet losstaat van ons. Niet alleen zijn we onderdeel van dezelfde voedselketen, we zijn zelfs uit hetzelfde materiaal opgebouwd als bijvoorbeeld een oester. We zijn geneigd een artificieel onderscheid te maken tussen de natuur en de mens. Maar als je het over eten hebt, kun je dat onderscheid niet maken. Dan moet je onder ogen zien dat we samen één geheel vormen. Wat we eten is óók leven. The Taste of Desire gaat daarom niet over het leren kennen van de oester, maar over het aannemen van een levenshouding waarin we dat onderscheid niet maken.’

‘Je mag hopen dat je de parel in de oester vindt’

Wat mag ik hopen?

‘Je mag vooral hopen dat je de parel in de oester vindt. Als de mens geen verlangens zou hebben, niet meer zou hopen, dan zou die niets doen. Zonder verlangen ga je niet creëren, geen nieuwe mensen ontmoeten, geen films maken, geen artikelen schrijven. Maar als je het object van je verlangen gelijkstelt aan je eigen geluk, gaat het mis. Het object van je verlangen kan je namelijk niet vervullen – zelfs het vinden van een parel niet, ontdekte ik bij het maken van de film. Je kunt dat einddoel niet beheersen. Verlangens mogen je koers bepalen, maar niet je eindpunt.’

Wat is de mens?

‘De mens is een vat vol verlangens. Die verlangens hebben we nodig, maar we lijden er ook onder. Telkens zijn we in strijd met wat we verlangen. Ik heb vijf jaar aan de film gewerkt en het allerliefst wilde ik dat die zou verschijnen op een mooi festival met publiek. En toen kwam corona. Het is moeilijk om dan te zeggen: “Het is niet erg, het was leuk om naar die film te verlangen.” De film gaat er zelfs over dat ik de weg ernaartoe leuker had moeten vinden, maar hoe moeilijk is dat?!’

Relevante berichten

‘John Stuart Mill streefde naar geluk met depressie tot gevolg’
‘John Stuart Mill streefde naar geluk met depressie tot gevolg’

‘John Stuart Mill streefde naar geluk met depressie tot gevolg’

We vinden het de gewoonste zaak van de wereld om zoveel mogelijk geluk te willen voor zoveel mogelijk mensen. Maar zonder John Stuart Mills Utilitarianism (1861) zouden we daar niet zo van overtuigd zijn. Naar aanleiding van de nieuwe Nederlandse vertaling spreken we met vertaler Thomas Nys over de historische achtergrond van deze geluksfilosofie: ‘We hebben niets aan het maximaliseren van geluk als mensen niet ook het vermogen ontwikkelen om geraakt te worden.’

Lees meer
Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer