Home De laatste Franse heilige

De laatste Franse heilige

Door Patrice Higonnet op 20 november 2012

08-2001 Filosofie magazine Lees het magazine
Ze zat bij Aron en Sartre in de klas, overstemde Trotski in een discussie en poeierde Simone de Beauvoir op bruuske wijze af. ‘Ik ben niet iemand om je lot aan te verbinden’, zei Simone Weil zelf al. Maar haar eigen leven verbond ze wel aan het zware lot van de onderdrukten. Zo belandde ze als enige intellectueel in de hitte van een metaalfabriek.
 
Volgens Tocqueville was politiek de godsdienst van de negentiende eeuw. Je had de godsdienst van links (revolutionair socialisme), van het midden (anti-klerikaal republicanisme) en van rechts, wat in Frankrijk katholicisme betekende. Een van de opvallendste aspecten van de lange godsdienstoorlogen tussen 1789 en de Tweede Wereldoorlog was dat degenen die geloofden in verlossing door politiek activisme niet veel zagen in verlossing door religie (en omgekeerd). Een hedendaagse definitie van moderne vroomheid kan worden gevonden in de uitdagende opstelling van degenen die hartstochtelijk en tegen alle redelijkheid in hebben verlangd deze twee doelen te combineren.

Dat is wat Simone Weil heeft proberen te doen. T.S. Eliot schreef over haar dat ze `de natuur had van een heilige’, waarin hij beslist gelijk had, gezien haar hardnekkige wens – haar obsessie zelfs – om de zonden van de wereld op zich te nemen in een hoogstpersoonlijk drama van politiek en geestelijk martelaarschap. Jeanne d’Arc stierf in 1431 omwille van een door God voorbeschikte Franse natie; Simone Weil stierf in 1943 als een mystica die Frankrijk wilde helpen om zijn nationale tekortkomingen te boven te komen en een hernieuwde bestemming te vinden. Weinig mensen hebben zich zo consequent, erudiet en vastberaden ingespannen voor dat doel. Niemand zou nu meer kans van slagen hebben dan zij destijds. Ze was de laatste Franse heilige.
 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.