Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

donderdag 3 september 2015

Damon Young: ‘We denken vaak met ons hele lichaam’

Damon Young
filosoof, publicist

Chad is de fitnessinstructeur in de film Burn After Reading van de gebroeders Coen. Hij is een fictief personage, maar we herkennen hem onmiddellijk: gespierd, knap, energiek en altijd positief – en zo dom als een vat ruwe olie. Chad is eigenlijk erger dan oliedom, want olie heeft geen hersenen. Chad heeft zichzelf dom gemaakt. Hoe? Door het leven van het lichaam te leiden. Chad is een professionele sportieveling, zijn verstand heeft hij uitgeschakeld (‘Hard lichaam, zacht verstand,’ zo formuleerde een recensent van The New York Times het).

Chad is hiermee een symbool voor wat er tegenwoordig ontbreekt aan sporten en fitnessen. De karikatuur van de domme atleet zit zo diep in de populaire cultuur verankerd, dat we maar al te makkelijk vergeten waar die voor staat. Het gaat niet over deze voetballer of die tennisser, het is geen vooroordeel over opgepompte beroemdheden. Het gaat niet echt over Chad en andere fitnessinstructeurs. Het is een algemene opvatting over de menselijke natuur. Het stereotype waar Chad voor staat komt voort uit een conflict: tussen geest en lichaam, denken en doen, ziel en vlees.

Deze opvatting ligt aan de basis van de mythe dat sportsterren geen hersenen hebben, terwijl filosofen en schrijvers zwak en ongezond zijn. Volgens deze kijk zijn fysieke en geestelijke inspanning op de een of andere manier in strijd met elkaar. Niet omdat er te weinig tijd of energie voor beide is, maar omdat het bestaan zelf in twee delen lijkt te zijn opgesplitst. Er zijn ‘lichamelijke’ mensen en ‘verstandelijke’ mensen; plaatsen van het ‘vlees’ en plaatsen van de ‘geest’ – en wie voor de een kiest, keert de ander de rug toe. ‘Dualisme’ noemen filosofen dat en het kan de aantrekkingskracht van lichaamsbeweging ondermijnen.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden