Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Joke Hermsen: ‘Er gebeurt iets in dit gesprek tussen ons’

‘Omdat het verhaal een eind heeft en er een punt achter gezet wordt, kan er ook weer een nieuw begin gemaakt worden.’ Joke Hermsen, spreker op het festival de Verhalenvertellers, over de kracht van verhalen.
 
‘Het is raar dat in Nederland de filosofie zich als een afgebakend territorium opstelt en dat strengt bewaakt’, zegt Joke Hermsen. ‘Ik heb dat zelf gemerkt in de jaren dat ik aan de universiteit filosofie doceerde. Zulk territoriaal gedrag is niet van deze tijd. Ik zou willen pleiten voor deterritorialisering ten behoeve van het narratieve, van de kruisbestuiving die tussen literatuur en filosofie kan plaatsvinden. Er zou meer ruimte moeten zijn voor diepzinnige verhalen in de academische filosofie.’

We spreken elkaar in haar huis in Amsterdam, aan een tafel bezaaid met boeken. Als schrijfster en filosofe verenigt Joke Hermsen twee vermogens: vertellen en denken. Als je buiten Nederland kijkt, is dat helemaal geen zeldzame combinatie, zegt ze. ‘Neem bijvoorbeeld Virginia Woolf; die heeft bijna net zoveel essays geschreven als romans. Maar ook in Frankrijk is het al sinds de Verlichting heel gewoon dat je als filosoof niet alleen filosofische teksten schrijft, maar ook romans, toneelstukken en politieke pamfletten. De philosophe, zoals door Diderot beschreven in de Encyclopédie, heeft in die traditie een drievoudige functie: zowel zorgen voor een literaire als een filosofische en politieke betrokkenheid. Daar kan ik me goed in vinden.’ 

In haar essaybundel Stil de tijd. Pleidooi voor een langzame toekomst (2009) pleit Hermsen voor een ander tijdsbesef, met meer rust en aandacht. In haar boek Kairos. Een nieuwe bevlogenheid (2014), vernoemd naar de Griekse ‘god van het geschikte moment’, gaat het om de inspiratie die ons weer in beweging brengt. Door het succes van haar werk heeft Hermsen het drukker dan ooit, paradoxaal genoeg, met lezingen en andere publieke optredens geven. Momenteel verkeert ze in de laatste fase van het schrijfproces van haar nieuwe roman, Rivieren keren nooit terug, waarin de tijd ook een rol zal spelen. En ze werkt aan het essay voor de Maand van de Filosofie 2017, dat over de ‘melancholie van de onrust’ zal gaan.

Hermsen is afkomstig uit een onderwijsfamilie. Het is dan ook niet vreemd dat de toestand van het onderwijs in Nederland haar aan het hart gaat. In 2013 stuurde ze een tweet de wereld in over de oprichting van de zogenoemde iPad-scholen, waarbij iPads de andere leermiddelen zouden vervangen en de docent nog slechts een coach zou zijn. Hermsen schreef: ‘We willen Hannah Arendt-scholen in plaats van iPad-scholen. Dus: denken, dromen, leren, verbeelden, verdiepen en docenten die mooie verhalen vertellen.’

Verder lezen?



U probeert dit artikel toe te voegen aan uw persoonlijke leeslijst. Om gebruik te maken van deze functionaliteit moet u ingelogd zijn.
Inloggen | Gratis account aanmaken