Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
18-10-2016

Is iedereen geneigd tot het kwade?

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
Philip Zimbardo – bedenker van het wereldberoemde Stanford-gevangenisexperiment – laat zien hoe we groepsdruk (een gevaarlijke factor van het experiment) kunnen weerstaan.

‘In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw zaten de Amerikaanse sociaal psychologen Solomon Asch, Stanley Milgram en Philip Zimbardo met een grote vraag in hun maag. Hoe kon zoiets als de Holocaust gebeuren? En in het verlengde hiervan: hoe verhinderen we dat zoiets nog eens plaatsvindt? Ze verzonnen allerlei ingenieuze gehoorzaamheidsexperimenten om de proef op de som te nemen.’

De experimenten hadden echter niet het gewenste effect. Vooraf dacht de grote meerderheid – 80% – nooit iemand kwaad te doen, maar uit de experimenten bleek dat slechts 20% van de deelnemers die een bepaalde macht konden uitoefenen, die verleiding kon weerstaan. Kennen mensen zichzelf dan zo slecht, of is iedereen geneigd tot het kwade?

‘Geen van beide. Het heeft meer te maken met je aanpassen aan de groep, met de werking van groepsdruk. Dan doen mensen de gekste dingen. Soms blijkt die groepsdruk uit het omstandereffect, waarbij we met z’n allen aan de kant staan te kijken hoe iemand verdrinkt, in de veronderstelling dat onze buurman wel hulp zal bieden. Soms dwingt de groepsdruk via systemische invloeden ons de ogen te sluiten voor rampen. Dan legt die je denken lam. We willen helemaal niet stilstaan bij de reusachtige bergen plastic die in de oceanen drijven, en de massamedia zorgen ervoor dat we onbekommerd blijven, ook al is er een gigantische milieuramp op handen. Ze berichten er eenvoudigweg niet over.’

Wilt u weten hoe Zimbardo ook de positieve, zelfs heldhaftige kanten van de mens ziet? Lees dan het artikel Zimbardo: ‘Een held worden, kun je leren’ (volledig toegankelijk voor leden).

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.