Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
12-12-2016

'Hate speech' draagt geen kennis over

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
Wie hate speech gebruikt – aanzet tot haat – komt niet zomaar weg met een beroep op vrijheid van meningsuiting, stelt de Brits-Australische filosoof Rae Langton.

Langton: ‘Bij hate speech gaat het om uitspraken die zowel haat veroorzaken, als haat vestigen. Haat heeft in dit geval vaak de betekenis van racisme.’ Stel je voor dat een bedrijf een nieuw aannamebeleid gaat hanteren. Van nu af aan nemen we nog alleen mannen aan, vrouwen zijn veel te irrationeel. Deze uitspraak heeft racisme als gevolg, doordat er discriminatie plaatsvindt bij het sollicitatieproces. Door een discriminatiebeleid op te voeren, geeft de uitspraak ook zelf dat racisme vorm. Op die manier werkt hatelijke taal ook. ‘De uitspraken hebben al een bepaalde kracht in zich, en door die kracht zetten die aan tot haat.’ Langton laat zich in haar filosofie inspireren door de taalfilosoof John Austin (1911-1960). In zijn werk spreekt hij over ‘illocutionaire handelingen’. Daarmee bedoelt hij uitspraken die niet alleen iets beschrijven of constateren, maar ook iets in de werkelijkheid veranderen. Neem bijvoorbeeld de zin: ‘Ik neem je tot mijn wettige echtgenoot.’ Door die zin uit te spreken bij een huwelijksceremonie creëer je met je woorden een positie waarvan eerst nog geen sprake was. Bij hate speech gebeurt hetzelfde, maar dan in negatieve zin.’

Het is Langton er niet om te doen de vrijheid van meningsuiting in te perken. Het probleem is dat mensen niet genoeg stilstaan bij hun woorden. Door er bij voorbaat van uit te gaan alles te mogen zeggen, vergeten zij zich af te vragen wat het doel van deze vrijheid is.

‘Volgens de filosoof John Stuart Mill (1806-1873) draait vrijheid van meningsuiting om kennis vergaren. Als mensen hun mening niet mogen uiten, lopen we misschien allerlei ware kennis mis. Wanneer mensen onjuiste zaken verkondigen, is het ook nuttig die te horen. Die kunnen je uitdagen in je denken, en zorgen dat je kritischer naar je eigen mening kijkt. ‘Deze gedachte staat bekend als Mills waarheidsargument, maar zelf vind ik kennisargument passender. Zonder vrijheid is kennis niet mogelijk.’ Als het doel van vrijuit spreken kennis is, moet taal die kennis overdraagt beschermd worden. Hatelijk spreken over anderen valt daar niet onder: ‘Hate speech leidt niet tot kennis of inzicht, enkel tot het legitimeren van haat en geweld’, aldus Langton.’

Volgens Langton is satire de beste manier om hate speech te bestrijden. Lees verder in het artikel Rae Langton: ‘Taal kan een gif zijn’ (volledig toegankelijk voor leden).

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.