Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
28-10-2016

Geen woord Chinees

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

René Haerkens van den Brand

Wij zijn al gauw geneigd om te zeggen over machines en apparaten dat ze dingen ‘snappen’, ‘begrijpen’, dat ze van alles kunnen ‘denken’. Maar is dat wel terecht?

Stel u voor: er is in China een kamer die antwoord kan geven op een hoop vragen. Wie de kennis van de kamer wil raadplegen, kan papiertjes met vragen in het Chinees door een gleuf in de muur de kamer in gooien. Enige tijd later produceert de kamer dan vanzelf het antwoord op de vraag, door een papiertje met het antwoord door een andere gleuf de kamer uit te gooien.
 
In deze Chinese kamer bevindt zich een persoon die de kamer draaiende houdt. Aan de hand van een boek met instructies zoekt hij op welk antwoord bij welke vraag hoort. Op een vel papier schrijft hij de betreffende Chinese tekens op. Vervolgens gooit hij dat door een gleuf de kamer uit. Zo geeft de persoon in de kamer antwoord aan iedereen met een vraag.
 
Tot dusver bent u natuurlijk niet onder de indruk van deze Chinese kamer. Maar wat nou als u te horen krijgt dat de persoon in de kamer zelf geen woord Chinees kent? De instructies in het boek vertellen hem, in zijn eigen taal, precies welk antwoord bij welke vraag hoort. Hij zoekt simpelweg de Chinese tekens van de vraag op in het boek, stelt vast welke Chinese tekens als antwoord op de vraag gegeven moeten worden, en schrijft die op een vel papier op.



Nou lijkt het voor de Chinezen die de kamer raadplegen alsof de persoon in de kamer het Chinees machtig is. In feite is dat dus helemaal niet het geval. Er kan van hem niet gezegd worden dat hij de Chinese taal begrijpt; al wat hij doet, is het uitvoeren van de benodigde stappen om de juiste Chinese tekens te produceren aan de hand van de instructies in zijn eigen taal.
 

Nabootsing

Dit gedachte-experiment is bedacht door John Searle. Hij wilde aantonen dat het verkeerd is om te denken dat machines met kunstmatige intelligentie daadwerkelijk begrijpen wat ze doen. De Chinese kamer is een metafoor voor machines, zeg een computer. Een computer bestaat uit een processor (een centrale verwerkingseenheid), een programma en een geheugen. De kamer ook: de persoon is de processor, het instructieboek is het programma en de vellen papier vormen het geheugen. Net zoals de persoon in de kamer het Chinees niet begrijpt, begrijpt een computer ook niet wat die doet – de computer voert instructies uit, meer niet. Die is louter een symboolverwerkende machine.
 
De Chinese kamer is dus bedoeld om aan te tonen dat er alleen sprake is van zwakke kunstmatige intelligentie: een computer bootst slechts na dat die denkt, net zoals de persoon in de kamer slechts doet lijken alsof hij het Chinees machtig is. Sterke kunstmatige intelligentie is niet mogelijk: een computer kan niet denken zoals een mens.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.