Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Een uitzonderlijke tronie

Helen Petrovsky bewondert Meisje met de rode hoed van Johannes Vermeer al sinds haar studententijd. Ze schilderde toen al regelmatig bekende schilderijen na, en van dit werk staat haar dat nog helder voor de geest.

‘Het viel me op hoe klein het was, zelfs voor een Vermeer. Ook besefte ik toen pas dat het de kleuren waren die dit werk zo bijzonder maken. Je wordt eerst geïmponeerd door het rood van de hoed; die lijkt gemaakt van een heel zachte stof of veren. De hoed stelt een groot deel van de vrouw in de schaduw. Maar waar haar gezicht en mantel wel licht vangen, blinken ze je ook tegemoet. Verder is het schilderij bezaaid met lichtdruppeltjes: de oorbellen, de ogen, het puntje van haar neus, de lippen, de leeuwenkopjes van de stoel, en de rode hoed zelf natuurlijk.’

De grote vraag is natuurlijk: wie is het?

‘Het schilderij wordt gezien als voorbeeld van een tronie, een afbeelding van een gezicht dat een algemeen type moet voorstellen. Het meisje, de grijsaard, de soldaat. Maar juist hierdoor krijgt het werk iets onpersoonlijks, wat het hele idee van portretkunst ondermijnt. We zijn immers gewend dat portretten iets weergeven van de psychologie van de geportretteerde. Maar bij een tronie is psychologie nu juist niet aan de orde.’

Benieuwd naar de betekenis die Helen Petrovsky toekent aan het schilderij? Lees dan het complete artikel De gewone blik (volledig toegankelijk voor leden).
 
Wilt u toegang tot alle artikelen van filosofie.nl? Word dan lid.
Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.