Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 9/2001

De dood in doordrukstrip

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Karin Spaink

De omstreden ‘pil van Drion’ zou ouderen die levensmoe zijn, de vrijheid geven een zachte dood te sterven. Karin Spaink vindt dat niet genoeg. Iedereen heeft het recht zichzelf het leven te benemen, zelfs al is dat ten onrechte.


 
Met welk recht onthoudt de maatschappij mensen die écht dood willen, hun de mogelijkheden daartoe? Met welk recht eisen wij dat mensen die dat niet willen, verder moeten leven? Net zoals niemand nooit de dood in geduwd mag worden, mag je niemand het leven opdringen. Waarom zou je mensen niet de keuze laten en de pil van Drion niet accepteren? Waarom is de enige keuze die we mensen laten, stiekem gescharrel met ineffectieve pillen of een gewelddadige zelfmoord in de vorm van verhanging, een sprong uit het raam of voor de trein? Nogal wat mensen zouden enorm opgelucht zijn als zij de beschikking zouden hebben over een middel dat ze te gelegener tijd kunnen innemen; zij wensen zelf, in alle vrijheid, te mogen bepalen waar voor hen de grens van een zinvol leven ligt en wanneer zijzelf vinden dat ze klaar zijn met leven.
 

Tweetrapsraket

In de woorden van oud-professor en voormalig vice-president van de Hoge Raad Huib Drion zelf, sprekend over oude mensen: ‘Mijn ideaal is dat oude mensen die op zichzelf zijn aangewezen, naar een arts kunnen lopen - hetzij hun huisarts, hetzij een daartoe aangewezen arts - om de middelen te verkrijgen waarmee zij op het moment dat hun dat zelf aangewezen voorkomt, een eind aan hun leven kunnen maken op een manier die voor henzelf en voor hun omgeving aanvaardbaar is.(..) Het kan zo zijn dat de voor zichzelf zorgende oudere mens het ogenblik ziet aanbreken waarop hij niet meer voor zichzelf kan zorgen, het ogenblik waarop hij een onderkomen zal moeten zoeken in een tehuis waar hij afhankelijk wordt van de zorg van anderen en waar hij tussen uitsluitend ouderen zijn laatste levensjaren zal moeten doorbrengen. Het is natuurlijk goed dat er dergelijke tehuizen bestaan  (..) Maar veel oude mensen die in zulke tehuizen bejaarde familieleden of vrienden gaan bezoeken, vervult het met een bijna panische afschuw als ze bedenken dat ook zij daar blijvend terecht kunnen komen. Zij hebben slechts één gedachte: als me dát maar bespaard blijft, en in dat “dat” is niet alleen uitgedrukt de naargeestigheid van dit bestaan, maar ook het verlies van waardigheid. Waarom zouden zij het dan niet in eigen hand mogen hebben om zichzelf op een aanvaardbare wijze een dergelijk (..) levenseinde te besparen? En waarom is hun de rust niet gegund van de wetenschap, dat zij vóórdat het zover is, op het moment dat zij dit willen, altijd een dergelijk voor hun eigen gevoel onaanvaardbaar voortbestaan kunnen voorkomen?’

Drion pleitte niet voor een simpele fatale pil; de man is slimmer dan dat. Om de kans op misbruik en op impulsief innemen uit te sluiten, stelde Drion een soort tweetrapsraket voor, een combinatiepil: een eerste, op zichzelf onschuldige pil die ter voorbereiding moet worden ingenomen en die dient om de weg te banen voor de tweede pil, die alleen dan effectief is als hij een bepaalde tijdspanne ná de eerste wordt geslikt. Zulke ingenieuze combinaties bestaan inmiddels; technisch is Drions idee thans eenvoudig uitvoerbaar. Door zo’n ontwerp sluit je paniekgebruik ervan uit. Het is eveneens eenvoudig om een soort ‘marker’ in beide pillen in te bouwen, zodat een simpele test kan uitwijzen hoe iemand om het leven is gekomen. Tevens kan de eerste pil zonder problemen dusdanig worden samengesteld, dat de slikker merkt wat hij heeft ingenomen, zodat hij beide pillen nimmer ongemerkt door een ander kan krijgen toegediend.
 
Drion heeft een afgewogen mening over de risico’s van een dergelijke pil. Hij is zich ervan bewust dat het aantal zelfmoorden onder ouderen kan toenemen als zo’n pil er komt - die aantallen zijn overigens al hoog, zeker onder mannen boven de tachtig: die plegen bijna drie maal zo vaak zelfmoord als de gemiddelde bevolking - maar hij vermoedt dat dit niet per definitie het geval zal zijn. Drion gaat er namelijk van uit dat zo’n pil mensen juist in staat stelt minder angstig naar de toekomst te kijken. Van alleen al het bezit van die pil gaat een beslissende geruststelling uit, veronderstelt hij: ‘Ouderen vinden het een veilig idee dat ze zelf een einde aan hun leven kunnen maken. Als ik het zelf niet meer kan rooien, en ik moet naar een bejaardentehuis, dan zou ik het zelf ook erg prettig vinden om zo’n pil te hebben. (..) Mensen die nu in paniek uit het raam stappen omdat ze het gevoel hebben in een val te zitten, hebben dan een andere uitweg. Met die gedachte houd je het langer vol.’ Dat is precies het verhaal dat je keer op keer hoort: oudere mensen zeggen in veel toonaarden dat zo’n pil hun het cruciale idee zou geven dat ze het roer in eigen handen kunnen houden en niet overgeleverd hoeven te raken aan de grillen van hun lichaam of van hun verzorgers.

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.