Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement

Damon Young: ‘Niemand is een geboren lezer’

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Alexandra van Ditmars

In zijn nieuwe boek beschrijft de Australische filosoof Damon Young de kunst van het lezen. ‘Goed lezen’ ziet hij als een vaardigheid die in onze maatschappij onderbelicht is. ‘Woorden omzetten in werelden gaat nooit vanzelf.’

Toen de Australische filosoof Damon Young (1975) als elfjarig jongetje The Celebrated Cases of Sherlock Holmes opensloeg, besefte hij opeens dat hij een lezer is. Nu had hij natuurlijk wel vaker een boek gelezen. Maar toen hij deze pil over de beroemde Britse detective in zijn handen had – zwarte kaft met nepverguldsel – zag hij opeens in dat hij als lezer bepaalde verantwoordelijkheden heeft. ‘Ik besefte dat het aan mij is om de tekens op het papier te negeren of te onderzoeken.’ 

In zijn nieuwste boek, in het Nederlands vertaald als De goede lezer, staat deze verantwoordelijkheid van de lezer centraal. Als Holmes’ ‘met fluweel beklede leunstoel’ alleen tot leven komt op het moment dat jij beslist je er een voorstelling van te maken, maakt dat lezen tot een soort passieve activiteit, volgens Young. ‘Als lezer besluit je om de woorden van de auteur voor waar aan te nemen, maar daarna heb jij zelf de taak om daar een geheel van te maken’, licht Young telefonisch toe vanuit zijn werkkamer in Melbourne.

Lezen is daarmee, net als schrijven, een vaardigheid die eenieder steeds verder kan ontwikkelen, vervolgt Young. Hij stoort zich aan het idee dat het lezen van ‘verantwoorde literatuur’ er altijd voor zou zorgen dat mensen ‘moreler, dapperder of wat dan ook’ worden. Boeken vormen mensen niet zomaar, benadrukt hij telkens opnieuw; een lezer moet zelf een verbinding met dat boek willen aangaan. ‘Niemand is een geboren lezer. Woorden in werelden omzetten is iets wat je moet leren.’

Verder lezen?